Κράτος και περιουσία στα χέρια των εταιρειών. Κάτι νέο ή κάτι παλιό;

Κάτι νέο ή κάτι παλιό;

ΣΗΜΕΡΑ, ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΝΑΙ: ΙΣΤΟΡΙΑ

Ο τρόπος με τον οποίο οι Πατέρες της Οικονομίας δίδαξαν την οικονομική ιστορία είναι ένα από τα πολλά κακά της μοίρας, μέσα στα οποία ζούμε εγκλωβισμένοι.

Σήμερα, που από ώρα σε ώρα η ιδιωτική περιουσία θα ακολουθήσει τη μοίρα της "δημόσιας", εμείς μιλήσαμε για Νέα Φεουδαρχία. Εταιρείες - Φεουδάρχες θα είναι ιδιοκτήτες σπιτιών, δημόσιων χώρων και κρατικών επιχειρήσεων. Διαχειριστές όλων των βασικών αγαθών που χρειάζεται ο σύγχρονος άνθρωπος για να ζήσει, όπως το νερό, οι συγκοινωνίες και το ρεύμα. Ο Πρόεδρος της Nestle θεωρεί ακραία την άποψη ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν δικαίωμα στο νερό. Για τον φυσικό και ορυκτό πλούτο ούτε λόγος για το πού πρέπει να πάνε.
Είναι, όμως, αυτό  κάτι "νέο" ή μας έρχεται από τα παλιά;
"Γεννηθήτω Καπιταλισμός" αναφώνησαν οι Πατέρες και ... νομίζουμε ότι έχουμε Καπιταλισμό, περίπου, από την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης του  18ου αιώνα. Είναι η στιγμή που ο Άνταμ Σμιθ ανακάλυψε το "αόρατο χέρι των αγορών" στη θέση του αόρατου Θεού... Κι έκτοτε ζούμε μαζί του. Είναι το χέρι που ενορχηστρώνει τη ζωή μας.  Βάζει τις νότες, τους κανόνες  και τους νόμους σε μια Τάξη. Δίνει το ρυθμό στον οποίο εμείς οι αποκάτω οφείλουμε συμμόρφωση και υπακοή.
(Οσονούπω η συμμόρφωση περιλαμβάνει την παράδοση του σπιτιού μου στην εφορία ή στην εταιρεία που θα το αγοράσει, κατόπιν νόμιμης διαδικασίας κατάσχεσης. Επειδή χρωστάω, δίχως να έχω πάρει δάνειο. Επειδή φορολογούμαι, δίχως να έχω εισόδημα).

Η παράδοση του κράτους και των "υπηρεσιών" του σε ιδιώτες και η εκμετάλλευση μιας γεωγραφικής περιοχής από εταιρείες δεν είναι κατάσταση του νεωτερικού φαινόμενου που αποκλήθηκε Καπιταλισμός. Κεφάλαια και Εταιρείες  υπήρχαν ανέκαθεν και νόμοι που ρύθμιζαν τις σχέσεις της Πολιτείας και Εταιρειών ήταν σε ισχύ από αρχαιοτάτων χρόνων. Η σχέση τους με την πολιτική εξουσία ήταν, πάντα, σχέση πολιτεύματος και οικονομικά ισχυρών ανθρώπων. Το ποιος, κάθε φορά, είχε το πάνω χέρι ήταν και είναι θέμα Πολιτεύματος.
Η εξέλιξη ενός οικονομικού συστήματος ήταν περισσότερο θέμα αποφάσεων και λιγότερο θέμα εξέλιξης και ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων (Μαρξ) ή νόμων της αγοράς(οικονομικός φιλελευθερισμός).
Ο Ναυτικός Κώδικας της Ρόδου (479-475 π.Χ), που ενσωματώθηκε στη συνέχεια στο Ρωμαϊκό Δίκαιο και στους νόμους της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας είναι  η βάση του Ναπολεόντειου Εμπορικού Κώδικα και όλων των μεταγενέστερων νόμων του θαλάσσιου και μη εμπορίου, ως σήμερα. ( ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αντωνίνος Πίος είχε διατάξει όπως κάθε δύσκολο  ναυτικό ζήτημα να λύνεται σύμφωνα με το παλιό ροδιακό δίκαιο, μάλιστα λέγεται ότι είπε « εγώ μεν κύριος του κόσμου, ο δε ρόδιος νόμος, κύριος της θαλάσσης»).
Το Δίκαιο, η απόφαση κάποιων ανθρώπων να ορίσουν κανόνες στις μεταξύ τους συναλλαγές, καθόρισε τις συναλλαγές, πολύ περισσότερο και πολύ πιο πριν από την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης, της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων και της "ελευθερίας των αγορών".
-----------------
Η παράδοση καθηκόντων ενός κράτους σε εταιρείες ιδιωτών δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Είναι φαινόμενο που απαντάται, για πρώτη φορά στον ύστερο Μεσαίωνα και την περίοδο της Αναγέννησης.
Σήμερα, γνωρίζουμε ότι η βασική αρχή του οικονομικού  (νεο)φιλελευθερισμού είναι ο χωρισμός Κράτους και Αγοράς και η μέγιστη δυνατή αποδυνάμωση του Κράτους υπέρ της Αγοράς.  Κανείς από τους Πατέρες (αριστερούς ή δεξιούς) δεν μας έχει πει ότι αυτό που είναι η αγορά σήμερα είναι δημιούργημα της κρατικής εξουσίας ή της σχέσης κάποιων με την κρατική εξουσία. Ο Μύθος της "ελεύθερης από το κράτος αγοράς" προσπαθεί να επιβιώσει σήμερα που όλοι βλέπουν το κράτος να αποφασίζει ποιον θα "διασώσει" και ποιον θα "καταβαραθρώσει", έξω και πέρα από κάθε λογική "ελεύθερης αγοράς" και "ανεξάρτητου κράτους". Σώζονται οι χρεοκοπημένες τράπεζες, με χρήματα που φορτώνονται ως χρέος στον πολίτη και εξοντώνονται οι πολίτες, επειδή χρωστούν στις "διασωσμένες" με δικά του λεφτά τράπεζες.
Θα συντομεύσουμε την επαφή με την ιστορία, λέγοντας μόνο ότι ο όρος «τράπεζα» προέρχεται από το «τραπέζι» («τράπεζα» στα αρχαία ελληνικά) ή τον «πάγκο» (εξ ού και οι λατινογενείς όροι banca, banque, bank) που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι «τραπεζίτες» για να προσφέρουν τις διαμεσολαβητικές υπηρεσίες τους στους πελάτες τους. Τέτοιες απλές τράπεζες υπήρχαν ήδη στην αρχαία Αθήνα, προσφέροντας κυρίως υπηρεσίες ανταλλαγής διαφόρων νομισμάτων αλλά και πιστώσεις για τη χρηματοδότηση του τότε «διεθνούς εμπορίου». Μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η πείρα των τραπεζικών χάθηκε μαζί με τους τραπεζίτες. Οι επόμενες μορφές τραπεζικών συναλλαγών εμφανίζονται στο Μεσαίωνα όπου οι αργυραμοιβοί, οι χρυσοχόοι και οι έμποροι δέχονταν καταθέσεις για τις οποίες εξέδιδαν πιστοποιητικά – βεβαιώσεις.

Η πρώτη τράπεζα του ύστερου Μεσαίωνα έχει σχέση με τις Σταυροφορίες.
 "Οι Φτωχοί Συμπολεμιστές του Χριστού και του Ναού του Σολομώντα", γνωστότεροι σε μας ως "Ναίτες Ιππότες" ήταν αυτοί που επανασυγκρότησαν μετά τη Ρωμαϊκή εποχή το πρώτο ολοκληρωμένο δυτικοευρωπαϊκό τραπεζικό, δανειστικό, προεξοφλητικό και εμβασματικό σύστημα. (1129-1312). Το Τάγμα διαλύεται από τη Σύνοδο της Βενετίας και η χρηματοπιστωτικές εργασίες περνούν στους ενετούς και λοιπούς βορειοϊταλούς και εβραίους χρυσοχόους, υπό τη σκέπη της Αγίας Έδρας. Το ότι ο τεκτονισμός, η μασονία και οι μυστικιστικές στοές, όπως η Golden Dawn ή η "Εταιρεία της Θούλης", έχουν την ίδια μήτρα με τη σύγχρονη τραπεζική  και είναι, επίσης, συγγενικές καταστάσεις με ιδεολογίες προσκείμενες σε τραπεζίτες ,  αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Η Αρχή της σχέσης Τραπεζών και Κράτους – Χρήματος και Χρέους
Το 1407 το αβάσταχτο χρέος της Ρεπούμπλικας της Γένοβας αναχρηματοδοτήθηκε μερικώς με χρεόγραφα και εξαγοράστηκε καθ' ολοκληρία από την Τράπεζα Αγίου Γεωργίου (μετοχική εταιρεία, η οποία συστάθηκε από τους δανειστές της Ρεπούμπλικας μέσω της αναλογικής μετοχοποίησης των απαιτήσεων τους).  Ίσως, είναι η πρώτη Κεντρική Τράπεζα του πλανήτη, γιατί οι ανώνυμες μετοχές της κυκλοφορούσαν στην πιάτσα(πλατεία) παράλληλα με τα χρεόγραφα της Ρεπούμπλικας.
Στη Βόρεια Ιταλία εμφανίζεται η πρώτη έκδοση κρατικών χρεογράφων, ομολόγων για τη χρηματοδότηση του κράτους. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα του 14ου-15ου αιώνα, οι μεσαιωνικές πόλεις - κράτη της Τοσκάνης - η Φλωρεντία, η Πίζα και η Σιένα- βρίσκονταν σε πόλεμο μεταξύ τους ή με άλλες ιταλικές πόλεις. Κάθε πόλη προσελάμβανε με σύμβαση στρατιωτικούς, οι οποίοι μάζευαν μισθοφορικό στρατό για να προσαρτήσουν και να λεηλατήσουν γειτονικά εδάφη.  Η Ρεπούμπλικα της Φλωρεντίας αναδείχθηκε νικήτρια των πολέμων αυτών, γιατί πλήρωνε περισσότερα, έχοντας τη δυνατότητα χρηματοδότησης του πολέμου, μέσω του δανεισμού από τους πολίτες αντί της φορολόγησης των υπηκόων( μέθοδο περισσότερο προσφιλή στις Μοναρχίες και τα Δουκάτα). Το χρέος της Φλωρεντίας από 50.000 φιορίνια στις αρχές του 14ου αιώνα, εκτινάχθηκε στα 5.000.000 το 1427. Το χρέος καθόρισε τους νικητές του πολέμου και δημιούργησε τη Φλωρεντινή Αναγέννηση, έργα της οποίας θαυμάζουμε ως σήμερα. Οι ίδιοι άνθρωποι που, ως "Δημοκρατία" (Ρεπούμπλικα), εξέδιδαν τα ομόλογα ήταν οι ίδιοι άνθρωποι που τη δάνειζαν.
Μαζί με τις νίκες και την Αναγέννηση, χάρις στο δανεικό χρήμα, ήρθε και το τέλος της όποιας "Δημοκρατίας".
Η Ρεπούμπλικα, μέσω αυτού του δανεισμού πέρασε στην επιρροή των τραπεζιτών, οι οποίοι είχαν όνομα:  Μέδικοι
Πατριάρχης της οικογένειας ήταν ο Κόζιμο Μέδικος ο Πρεσβύτερος (1389-1464), ο πλουσιότερος άνθρωπος της πόλης, που πέτυχε να εξορίσει τους αντιπάλους του. Από το 1469 ως το 1492, κεφαλή της οικογένειας ήταν ο Λαυρέντιος ο Μεγαλοπρεπής (1449- 1492), τραπεζίτης, πολιτικός, ποιητής και μαικήνας πολλών καλλιτεχνών και επιστημόνων. Το 1494, οι Μέδικοι διώχθηκαν από την Φλωρεντία ύστερα από εξέγερση που προκλήθηκε από τη διαφθορά τους και τα φλογερά κηρύγματα του Σαβοναρόλα. Το 1512 ωστόσο επέστρεψαν στην πόλη, ενώ ο Τζοβάνι ντι Λορέντσο ντε Μέντιτσι έγινε πάπας με το όνομα Λέων Ι΄ το 1513 και ακολούθησε ο Κλήμης Ζ΄. Δύο έγιναν βασίλισσες της Γαλλίας (Αικατερίνη και Μαρία των Μεδίκων). Τρεις έγιναν δούκες της Φλωρεντίας, του Νεμούρ και της Τοσκάνης. Δεν θα γνωρίζαμε τον Γαλιλαίο, τον Μποτιτσέλι, τον Μιχαήλ Άγγελο και τον Μακιαβέλι, αν δεν υπήρχαν οι Μέδικοι.
Μια ιστορική παρένθεση:

• Η ύπαρξη άφθονου χρήματος ήταν αυτή που γέννησε αυτό που λέμε σήμερα "Αναγέννηση". Η ανακάλυψη του εύχρηστου μεταλλικού νομίσματος στη Λυδία, στη θέση κεραμικών υλικών ή βαρέων σιδηρικών,  ήταν αυτή που γέννησε αυτό που λέμε και ήταν η "αρχαία Ελλάδα" και ότι μεγάλο αυτή δημιούργησε.

Στο "πρόσωπο" των Μεδίκων κάνει την εμφάνιση της η τρομαχτική πολιτική -και όχι μόνο-  ισχύς που μπορούν να αποκτήσουν οι τραπεζίτες, ως ιδιοκτήτες και διαχειριστές του χρήματος.
Πάπας Πίος ο Β για τον Κόζιμο ντε  Μέντιτσι: "Στον οίκο του διευθετούνται πολιτικά ζητήματα. Ο άνθρωπος που επιλέγει έχει εξουσία... Αυτός είναι που αποφασίζει για την ειρήνη και τον πόλεμο και ελέγχει τους νόμους.. Μόνο κατ' όνομα δεν είναι βασιλιάς".

Το Πιστωτικό Χρήμα και τα "παρακολουθήματα" του
Αυτή είναι η περίοδος όπου πρωτοεμφανίζεται το χρήμα χωρίς αντίκρισμα, ένα "κοινό μυστικό" των πρώτων τραπεζιτών, το οποίο χρηματοδότησε αυτό που λέγεται Αναγέννηση στη Βόρεια Ιταλία. Οι Μέδικοι και το ιταλικό τραπεζικό σύστημα έγιναν το παράδειγμα για την ανάπτυξη της τραπεζικής σε όλη τη Βόρεια Ευρώπη. Τα μοντέλα των Συμβουλίων της αριστοκρατίας του χρήματος που διοικούσαν τις Ρεπούμπλικες της Βόρειας Ιταλίας αποτέλεσαν την έμπνευση από την οποία προέρχονται τα μεταγενέστερα και σημερινά παρλιαμέντα(κοινοβούλια) του Βορρά. Κακώς εμείς στην Ελλάδα μεταφράζουμε τις Ρεπούμπλικες ως "Δημοκρατία" και τα παρλιαμέντα (από το ιταλικό παρλάρε, τόπος συζητήσεων) ως "Κοινοβούλια".
Τα κοινοβούλια που υποχρεώθηκαν να ιδρύσουν οι Μοναρχίες του βορρά είναι αποτέλεσμα της αύξησης της ισχύος της Αριστοκρατίας των ιδιοκτητών του χρήματος έναντι της αριστοκρατίας των ιδιοκτητών γης. Ήταν οι τόποι διευθέτησης των διαφορών τους. Και τις διαφορές τους τις έλυναν συνασπισμένοι σε φατρίες, που σήμερα τις λέμε κόμματα. (Αυτό εμείς το λέμε, ακόμα, «δημοκρατία»).
Το χρέος -  το πιστωτικό χρήμα, μέσα στο οποίο βράζουμε σήμερα, είναι επινόηση του 13ου - 14ου αιώνα στη Βόρεια Ιταλία. Είναι η επινόηση της εποχής της Αναγέννησης, η οποία δεν θα υπήρχε με αυτό το όνομα αν δεν τη χρηματοδοτούσε η αναδυόμενη χρηματιστική - τραπεζική.  Είναι η περίοδος της "σιωπηλής αποδοχής" του χάρτινου χρήματος, μιας σύμβασης, δίχως αντίκρισμα σε πολύτιμο μέταλλο.  Έπρεπε να περιμένουμε ως το 1694, για να νομιμοποιηθεί το χρήμα δίχως αντίκρισμα με την ίδρυση της Τράπεζας της Αγγλίας.
Άνταμ Σμιθ: "Η συνετή λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, με τη χρήση του χαρτιού ως υποκατάστατου μιας μεγάλης ποσότητας χρυσού και αργύρου ανοίγει  ένα δρόμο στον ουρανό"
Για ποιον είναι αυτός ο δρόμος; Οι φαντασιώσεις του Πατέρα της Οικονομικής Επιστήμης δεν επιβεβαιώνονται από την πραγματικότητα. Οι πολλοί βαδίζουν, χάρις στο χαρτί, προς οδυνηρές κατευθύνσεις.
Το πιστωτικό χρήμα έχει ως αντίκρισμα τη φοροεισπρακτική ικανότητα του κράτους. Έχει ως αντίκρισμα τη δική μας ικανότητα να δημιουργούμε εισόδημα, μέσω της εργασίας ή της επιχειρηματικότητας. Έχει για αντίκρισμα τη δική μας εργασία.

• Κι όμως, σήμερα, παραβιάζοντας όλους τους νόμους της οικονομίας, της πολιτικής και της ηθικής, οι ιδιοκτήτες του πιστωτικού χρήματος απαιτούν χρήμα από όσους δεν έχουν εισόδημα ή εργασία.

Αυτό δεν είναι όμοιο με καμία στιγμή της ανθρώπινης ιστορίας. Δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.  


Η Εκχώρηση Εξουσίας σε Εταιρείες ιδιωτών.
Η Ρεπούμπλικα της Γένοβας, αδυνατώντας να εξυπηρετήσει το χρέος της στην Τράπεζα του Αγίου Γεωργίου( Casa delle Compere di San Giorgio) εκχώρησε στην Τράπεζα την είσπραξη ορισμένων φόρων.
Αυτό μοιάζει με την σημερινή διαδικασία διάλυσης των εφοριών και την ανάθεση σε ιδιώτες της είσπραξης φόρων, με σκοπό την εξυπηρέτηση του χρέους. Το παιχνίδι με την προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση και την έμφαση στους φορολογικούς ελέγχους για την είσπραξη του, που κάνει πως δεν βλέπει το πραγματικό γεγονός της έλλειψης κύκλου εργασιών, θα αποτελέσει τη δικαιολογία, για την παράδοση της φοροείσπραξης σε ιδιώτες. Μετά το Γενάρη θα ακούσουμε να μιλάνε για τους φοροφυγάδες εστιάτορες και τον αποτυχημένο κρατικό μηχανισμό φοροείσπραξης. (Κυριακή κοντή γιορτή)
Στη Γένοβα του 15ου αιώνα, παρά την ανάθεση της είσπραξης σε ιδιώτες- δανειστές - τραπεζίτες, η φοροείσπραξη απέτυχε. Το 1453, η Ρεπούμπλικα αποφάσισε να εκχωρήσει στην Τράπεζα την πλήρη διοίκηση ορισμένων κτήσεων της (Κορσική, Cazaria και άλλες). Από το 1453 αυτή η τράπεζα έλεγχε όλες τις κτήσεις στη Μαύρη θάλασσα, ενώ οι Γενουάτες έμποροι, αλλά και όσοι έμποροι αποκτούσαν δικαιώματα πολίτη της Γένουας, τοποθετούσαν τα κεφάλαιά τους σε αυτή. Η Τράπεζα εγκατέλειψε τις ιδιωτικές συναλλαγές δανεισμού κλπ και ασχολιόταν με διοικητικά θέματα και την είσπραξη φόρων. Η Τράπεζα συνέχισε να διοικεί την Κορσική ακόμα και στην περίοδο 1464-1482 κατά την οποία η κτήση περιήλθε στο Δουκάτο του Μιλάνου! (Οι κυβερνήσεις αλλάζουν, η Τράπεζα μένει).  Η Τράπεζα επέστρεψε την Κορσική στην Ρεπούμπλικα της Γένοβας το 1563 και διαλύθηκε το 1805, μετά την κατάκτηση της Βόρειας Ιταλίας από τον Ναπολέοντα.
 Η Γένοβα, όμως ίδρυσε και τις "Μαόνες", μετοχικές εταιρείες στις οποίες ανέθετε τη διοίκηση κτήσεων της. Η γνωστότερη περίπτωση είναι αυτή της Μαόνας της Χίου, η οποία κατακτήθηκε το 1346, με στρατιωτική επιχείρηση πλοιοκτητών και εμπόρων με αμοιβή! Επειδή η Ρεπούμπλια της Γένοβας δεν μπόρεσε να πληρώσει τους πλοιοκτήτες που έβαλαν τα πλοία και τους εμπόρους που χρηματοδότησαν την εκστρατεία παραχώρησε τη διοίκηση της νήσου στην εταιρεία (μαόνα) που συνέστησαν οι 29 δανειστές. Η εταιρεία αυτή, γνωστή και ως εταιρεία των Ιουστινιάνι διατήρησε τον έλεγχο και εκμετάλλευση της Χίου ως το 1566, οπότε κατακτήθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η εταιρεία αυτή διατήρησε τη διοίκηση του νησιού και μετά την ανάκτηση της Χίου από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, το 1363. (Οι κυβερνήσεις αλλάζουν, η εταιρεία μένει). Η μόνη διαφορά ήταν ότι ο κυβερνήτης διοριζόταν από τον βυζαντινό αυτοκράτορα αντί από τη Γένοβα! (Η παρουσία των Γενοβέζων εμπόρων και πλοικτητών στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ξεκινά, με εμπορικές συμφωνίες και εκχώρηση προνομίων, το 1155).

Αν αυτά μοιάζουν με αυτό που συμβαίνει σήμερα ή με αυτό που έρχεται, μη χαλιέστε. Σύμπτωση είναι. Πολύ πιθανά, οι τωρινοί να μην έχουν διαβάσει ιστορία. Και ο Κυβερνήτης, σήμερα, λέγεται Κυβέρνηση και δεν διορίζεται από την Τρόικα των δανειστών, αλλά "εκλέγεται". Το ποιος ελέγχει τις εκλογές είναι, επίσης, μια άλλη ιστορία, που έχει να κάμει και με τη βασικές αρχές της Δημοκρατίας που είναι: Ισηγορία, Ισονομία και Ισοπολιτεία. Η διευθέτηση της πρώτης βασικής αρχής έχει ανατεθεί στα ΜΜΕ και  τις άλλες δύο έχει αναλάβει να τις τηρεί η "Κυβέρνηση".

Αν, πάλι, όλα αυτά δεν είναι  "Καπιταλισμός" (Κεφαλαιοκρατία), τότε τι είναι; Η χρηματοπιστωτική επανάσταση προηγήθηκε της βιομηχανικής, το εμπορικό κεφάλαιο προηγήθηκε και χρηματοδότησε, μαζί με τους τραπεζίτες, την ανάπτυξη της βιομηχανίας και η εταιρική συγκρότηση του κεφαλαίου είναι μια παλιά ιστορία. Αυτό που παρέμεινε αμετάβλητο είναι η παραμονή της εξουσίας στα χέρια κάποιων λίγων, των οικονομικά ισχυρών. Μήπως η ιστορία της Κεφαλαιοκρατίας πρέπει να ξαναγραφεί, για να ξέρουμε τι μας περιμένει;

Όπως κι αν το ονομάσουμε, αυτό που ζούμε, σήμερα,  μοιάζει περισσότερο με αυτό που εμφανίστηκε τον 14ο-15ο αιώνα στην Βόρεια Ιταλία, παρά με αυτό που ξέραμε ως "Καπιταλισμό".
Πρώτα συμπεράσματα:
1. Το χρήμα, με τη βοήθεια της κρατικής και πάντα ολιγαρχικής εξουσίας, έφτιαξε την Κεφαλαιοκρατία. Αυτό που λέμε "καπιταλισμό".
2. Η παράδοση ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας σε μετοχικές εταιρείες και τράπεζες είναι παλιά ιστορία .  Οι παλιές ιστορίες και καταστάσεις είναι το παρόν και το μέλλον μας. Η εποχή της φιλελεύθερης ή σοσιαλιστικής ψευδαίσθησης τέλειωσε. Είμαστε τα κρέατα στην κρεατομηχανή τους (σε ρυθμούς fast food, κατά το fast track της εκποίησης της κρατικής περιουσίας). Ραντεβού στα φαστφουντάδικα ή "καλή αντάμωση στα γουναράδικα".
Αν δεν επιτεθούμε στους ιδιοκτήτες του χρήματος, δημοκρατία, ζωή και αξιοπρέπεια, ας μην περιμένουμε. . .
ΣΗΜ: Από όλα αυτά, εμείς μάθαμε μόνο ότι ο Ιουστινιάνι(Giustiniani)  πολέμησε στο πλευρό του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και αποχώρησε, τραυματισμένος, λίγο πριν την Άλωση. Το γιατί πολέμησε δεν μας το είπαν ποτέ. Είχαμε μείνει με την εντύπωση πως το έκαμε γιατί ήταν καλός χριστιανός κι όχι γιατί το βόρειο τμήμα του Κεράτιου είχε εκχωρηθεί στους γενοβέζους εμπόρους.
(Τέλος πρώτου μέρους)


Βιβλιογραφία:
Κώστα Λαμπρόπουλου: ΑΝΑΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ (εξαιρετικό βιβλίο από κάποιον που δηλώνει μαρξιστής και τροτσκιστής και κολάει στον τοίχο τους πνευματικούς του πατέρες. Με μεγάλο εύρος και βάθος σε πληροφορίες και ανάλυση, έχει και ρεαλιστικές προτάσεις για αυτό που ονομάζει "σοσιαλισμό". Εμείς θα το λέμε Δημοκρατία)
Niall Ferguson: Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ, Μια οικονομική ιστορία του κόσμου (Βιβλίο με χρήσιμες πληροφορίες.  Aπολογητής των τραπεζιτών και επίσημος βιογράφος του Οίκου Ρόθτσιλντ. Για αυτό το έργο έχει λάβει και βραβείο. )

www.ithacanet.gr

 

 http://thalamofilakas.blogspot.gr

Η αρχαία επιστημονική γνώση των Ελλήνων

Η αρχαία Ελληνική γνώση και θεωρία για το σύμπαν, τον άνθρωπο, το διάστημα και τον φυσικό κόσμο γύρω μας, στην οποία ακόμα και σήμερα η επιστημονική κοινότητα της αστροφυσικής, της βιολογίας, της γεωλογίας κ.α., στηρίζει τις έρευνες και τις μελέτες της.
Το άτομο.
Δημόκριτος, Μόσχος ο Φοίνιξ, Λεύκιππος, Επίκουρος. – (Παρουσιάστηκε από τον Ντάλτον το 1808)
Η κίνηση των ατόμων και ο σχηματισμός των ουρανίων σωμάτων από άτομα.
Δημόκριτος
Η σχετικότητα.
Θαλής ο Μηλήσιος, Αναξιμένης, Θεόπομπος, Ηράκλειτος, Ζήνων, Ελεάτης. – (Παρουσιάστηκε από τον Αινστάιν)
Η αντιστροφή του Χρόνου.
Πλάτων (Πολιτικος). – (Παρουσιάστηκε από τον Αινστάιν)
Η φύση του Σύμπαντος.
Λουκρήτιος
Η φύση του Σύμπαντος και η σφαιρικότητά του.
Πλάτων, Θαλής, Πυθαγόριοι
Χωρο-χρόνος.
Ζήνων, Ελεάτης,Δαμάσκιος.
Αντί-Υλη και παράλληλα Σύμπαντα.
Φιλόλαος
Νόμος των αναλογιών.
Ερμής, Πυθαγόρας
Το παλλόμενο Σύμπαν.
Πλάτων (Πολιτικός)
Η Μεγάλη Έκρηξη.
Ορφικοί. – (Παρουσιάστηκε από τον Ζώρζ Λεμάντρ το 1927)
Το Ηλιακό Σύστημα και η σφαιρικότητα της Γής.
Αρίσταρχος ο Σάμιος, Πυθαγόρας, Πλάτων.
Οι πέραν του Κρόνου πλανήτες.
Δημόκριτος, Αναξιμένης
Η φύση του Γαλαξία ως αστρικό νεφέλωμα.
Δημόκριτος
Η πολλαπλότητα των Κόσμων.
Αναξαγόρας, Αναξιμένης, Αναξίμανδρος, Ξενοφάνης, Ζήνων, Ελεάτης, Μητρόδωρος, Θαλής.
(Παρουσιάστηκε από τον Τζορντάνο Μπρούνο)
Το απροσμέτρητο των αποστάσεων.
Ορφεύς, Αρίσταρχος
Οι Κόσμοι έχουν αρχή και τέλος.
Δημόκριτος
Τα Ηλιακά Συστήματα και τους «μη φωτεινούς συνόδους των ηλίων».
Πυθαγόρας, Ηράκλειτος
Η ύπαρξη ζωής σε άλλα Συστήματα.
Αναξαγόρας, Ξενοφάνης, Δημόκριτος, Επίκουρος, Αναξιμένης, Ζήνων, Ελεάτης, Λουκρήτιος, Στράβων
Η ελλειπτικότητα της Γήινης τροχιάς.
Αρίσταρχος. (Παρουσιάστηκε από τον Γκάους το 1819)
Οι Αστεροειδείς και οι συγκρούσεις τους.
Πλάτων(Τίμαιος)
Οι διαστάσεις της Υδρογείου.
Ερατοσθένης, Διακαίαρχος
Η 24ωρη περιστροφή της Γής.
Ηρακλείδης ο Ποντικός
Η αιτία της Έκλειψης.
Αναξαγόρας, Θαλής
Νόμοι κινήσεως των Πλανητών.
Εύδοξος, Πυθαγόριοι
Η φύση της Σελήνης.
Πλούταρχος, Εμπεδοκλής
Η σφαιρικότητα της Γής.
Στράβων
Οι κινήσεις της Υδρογείου.
Ηρακλείδης ο Ποντικός
Η φύση του Ηλίου.
Αναξαγόρας
Ο Πολικός αστέρας.
Ορφικοί, Ομηρος
Η ανάκλαση του Ηλιακού φωτός από την Σελήνη.
Θαλής, Παρμενίδης, Πλούταρχος. – (Παρουσιάστηκε από τον Γαλιλαίο)
Η αιτία των παλιρροιών.
Ποσειδώνιος. – (Παρουσιάστηκε από τον Κέπλερ)
Οι Υπολογιστές.
Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων. – (Παρουσιάστηκε από τον Βίνερ το 1950)
Η Αμερική.
Πλάτων, Στράβων, Βίων Προυσσαεύς
Διαστρικά ταξίδια.
Λουκιανός
Ο τρόπος σχηματισμού του Ηλιακού Συστήματος.
Πλάτων. – (Παρουσιάστηκε από τον Λαπλάς)
Η θεωρία της εξέλιξης των ειδών.
Αναξίμανδρος. – (Παρουσιάστηκε από τον Δαρβίνο το 1859)
Η στεριά είναι λιγότερη από το νερό.
Φιλόστρατος
Η προέλευση της Ζωής.
Δημόκριτος, Αναξίμανδρος
Η Ενέργεια
Αριστοτέλης, Αναξίμανδρος
Ο Νόμος της επιβίωσης των καλύτερα προσαρμοσμένων όντων.
Ο Λουκρήτιος τον αναφέρει ως γνώση των αρχαιοτέρων από αυτόν, Ελλήνων. – (Παρουσιάστηκε από τον Δαρβίνο)
Οι 365.25 ημέρες του Έτους.
Ο Διόδωρος αναφέρει ότι «πρόκειται για πολύ παλιά γνώση» από αυτόν
Τα Ζώδια και οι ονομασίες τους.
Ορφικοί. – (Παρουσιάστηκε από τον Νεύτωνα)
Οι Ισημερίες και τα Ηλιοστάσια.
Ορφικοί
Η φύση των Κομητών.
Αριστοτέλης, Πυθαγόριοι
Οι Κοσμικοί Ήχοι
Πυθαγόρας
Ο Νόμος που ορίζει τις αποστάσεις των Πλανητών από τον Ήλιο.
Πυθαγόριοι – (Παρουσιάστηκε από τον Μποντέ)
Η απόσταση της Γής από τα άλλα ουράνια σώματα.
Ίππαρχος
Το Σύμπαν είναι ένα ζωντανό Ον και περικλείει όλα τα όντα.
Πλωτίνος
Η Αλληλεπίδραση των πάντων.
Πλάτων
Η έννοια της Κοσμικής Τάξης και Αρμονίας.
Ορφικοί
Ο νόμος της Αναλογίας και της Αντιστοιχίας Μικρόκοσμου-Μακρόκοσμου.
Ερμής ο Τρισμέγιστος
Το ωοειδές σχήμα του Σύμπαντος.
Ορφικοί, αναφορές των Μακρόβιου και Αχιλλέως Τάτιου
Άστρο-Γέννεση και Αστρική σκόνη.
Ορφικοί
Η αρχική συγκέντρωση όλης της συμπαντικής Ύλης σε ωοειδές σχήμα.
Ορφικοί
Το Πεπερασμένο του Σύμπαντος.
Ορφικοί
Η δυνατότητα εποικισμού της Σελήνης.
Λουκιανός
Το DNA.
Κηρύκειον

ellinikoarxeio

Έρχεται η τρόικα... Το παιχνίδι που θα σας καθηλώσει!

Ένα επιτραπέζιο παιχνίδι με την ονομασία Aνγκελαδιστάν είναι το καλύτερο δώρο που μπορείτε να κάνετε στους δικούς σας ανθρώπους φέτος τα Χριστούγεννα! Στο παιχνίδι κυριαρχούν διεφθαρμένοι και ανίκανοι ηγέτες, σκοτεινά οικονομικά συμφέροντα, που όλοι μαζί προκαλούν τη χρεοκοπία του κράτους. Τη στιγμή εκείνη η τρόικα καταφτάνει και αγωνία εντείνεται!

 

Αυτό είναι το βασικό σενάριο του επιτραπέζιου παιχνιδιού που μετά την Πορτογαλία ετοιμάζεται να φέρει την τρόικα ακόμη και στο σαλόνι μας, χριστουγεννιάτικα. Το παιχνίδι «Ερχεται η Τρόικα» που γνώρισε μεγάλη επιτυχία πριν από έναν χρόνο στην Πορτογαλία, κυκλοφορεί τώρα και στη χώρα μας προσαρμοσμένο στην ελληνική πραγματικότητα.

 

Η βασική ιδέα είναι ο παίκτης να αναλάβει τα ηνία του... Ανγκελαδιστάν. Ασκώντας την εξουσία, πρέπει να επεκτείνει την επιρροή του σε διάφορες ομάδες συμφερόντων και να συγκεντρώσει τα «μεγαευρώ».

 

Νικητής του παιχνιδιού αναδεικνύεται τελικά αυτός που θα έχει καταφέρει να συγκεντρώσει δύναμη, ψήφους και χρήματα μέσω πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών χειραγωγήσεων, ενώ στους ηγέτες με τους οποίους μπορεί ο παίκτης να παίξει συγκαταλέγονται ο Μπαϊραχτάρης, ο Φτερωτός Γιατρός και ο Ποδηλάτης!

 

Πηγή: axiaplus.gr

Η ακριβή μας φτήνια

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου




Οταν ένας πολιτικός κολοσσός, όπως ο κ. Αρβανιτόπουλος, συναντηθεί με έναν κολοσσό των γραμμάτων και των τεχνών, όπως ο κ. Πελεγρίνης, κλείνει το Πανεπιστήμιο. Διότι και ο μεν και ο δε γνωρίζουν πολύ καλά, ως πανεπιστημιακοί, με ποιον τρόπο θα λειτουργεί το Πανεπιστήμιο, ως εκ τούτου αναστέλλουν τη λειτουργία του για ένα εξάμηνο προκειμένου να αποφανθούν με ποιον τρόπο θα λειτουργεί το Πανεπιστήμιο που έκλεισαν. Τα υπόλοιπα είναι της αρμοδιότητος του μακαρίτη Μέντη Μποσταντζόγλου και της υπέροχης εκείνης γελοιογραφίας που είχε αφιερώσει στη βοήθεια της βασίλισσας Φρειδερίκης προς τους πλημμυροπαθείς της Θράκης: «Ως πότε παληκάρια θα ζώμεν με στενά, δεν φτάνει που είναι παίδων είναι και θερινά». Οι δικοί μας δεν φτάνει που συμπεριφέρονται σαν κακομαθημένα παιδιά, αλλά κατάφεραν να ακυρώσουν το πανεπιστήμιο. Διότι, μη γελιόμαστε, το χαμένο εξάμηνο ισοδυναμεί με ακύρωση του ίδιου του δημόσιου πανεπιστημίου.

Και μετά τον Μποστ ας περάσουμε στην Ιστορία του Εθνους. Αν δεν κάνω λάθος την προηγούμενη φορά που είχαν κλείσει ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στη χώρα ήταν επί γερμανικής κατοχής. Θα μου πείτε πολλοί πιστεύουν ότι και σήμερα τη χώρα την κρατά καθηλωμένη η μπότα του Γερμανού «καταχτητή» (sic) ως εκ τούτου το φαινόμενο επαναλαμβάνεται, όπως επαναλαμβάνεται και η Ιστορία. Ο συλλογισμός δε, αντεστραμμένος, εμφανίζεται ως ακολούθως: ας κλείσουμε το πανεπιστήμιο για να αντιληφθούν ακόμη και όσοι δεν το έχουν ήδη αντιληφθεί, πως η χώρα στενάζει κάτω από την μπότα του Γερμανού κατακτητή.

Ολα αυτά δε τα φαινόμενα παρατηρούνται διότι οι καιροί είναι αλλόκοτοι και κινδυνεύει ο δημόσιος χαρακτήρας του πανεπιστημίου. Ελάτε τώρα. Κάθε Ελληνόπουλο δικαιούται να έχει και από ένα πανεπιστημιακό χαρτί, διότι κάθε Ελληνόπουλο έχει δικαίωμα στην επιστημονική γνώση. Πρόκειται για το βασικό αξίωμα του εθνικού μας «αφηγήματος» - όπου η λέξη στην περίπτωση είναι συνώνυμη της λέξης «παραμύθι», βλέπε Κοκκινοσκουφίτσα, Κοντορεβυθούλης και Παπουτσωμένος Γάτος. Οπου το παραμύθι ερμηνεύεται ως ακολούθως: κάθε Ελληνόπουλο δικαιούται να έχει από ένα πανεπιστημιακό χαρτί, διότι κάθε Ελληνόπουλο δικαιούται να βρει μια θέση στο Δημόσιο. Εξ ου και το αγαπημένο σύνθημα της νεολαίας: «Μας κλέβουν τα όνειρά μας». Το χαρτί δεν εξασφαλίζει τη θέση των ονείρων μας. Πόσους γιατρούς και νομικούς μπορεί να αντέξει αυτή η χώρα; Οσους τραβάει η όρεξή σας αρκεί να στοιβάζεστε στα ιατρεία του ΕΟΠΥΥ και τα δικαστήρια. Χωρίς να υπολογίσουμε και τα οφέλη της ιδιωτικής οικονομίας, τα σουβλατζίδικα, τα ταχυφαγεία, και τους ταλαίπωρους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων που κινούν την αγορά της μικρής επαρχιακής μας πόλης.

Για να μην παρεξηγηθώ. Ων τέκνον του δημοσίου πανεπιστημίου, αλλοεθνούς μεν πλην όμως δημοσίου, πιστεύω στην αναγκαιότητά του. Πιστεύω όμως πως οφείλει να αναζητήσει τον κοινωνικό του ρόλο, και όχι να τον θεωρεί κεκτημένο, όπως ο οργανισμός για την αποξήρανση της αποξηραμένης Κωπαΐδας. Ειδικά στις συνθήκες της σημερινής Ευρώπης, ειδικά στην παγκοσμιοποιημένη οικουμένη. Σκέφτομαι φέρ’ ειπείν πόση δύναμη θα είχε το ελληνικό πανεπιστήμιο αν, αντί να ανασκαλεύει τα οιδιπόδεια του καθενός με τον διορισμό του στο Δημόσιο, στρεφόταν σε έναν τομέα σπουδών και έρευνας που υποχωρεί στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Αν είχε όντως αναπτύξει τις ανθρωπιστικές σπουδές, αν είχε δώσει έμφαση στις κλασικές σπουδές, με αποτέλεσμα να προσελκύει διδάσκοντες και φοιτητές από όλον τον κόσμο που θα το επέλεγαν για να σπουδάσουν αρχαία ελληνικά in situ. Αν έβγαζε πραγματικούς φιλολόγους με διεθνή ακτινοβολία και όχι καθηγητές της δευτεροβάθμιας που έχουν διαβάσει μισό διάλογο του Πλάτωνα και τα σικελικά του Θουκυδίδη, αλλά δεν θυμούνται πώς τελειώνουν γιατί τους πρόλαβε η εξεταστική.

Θα μου πείτε εδώ δεν έχουμε μια δική μας στερεότυπη έκδοση της ελληνικής γραμματείας πώς να στήσουμε κοτζάμ πανεπιστήμιο και μάλιστα με διεθνή ακτινοβολία; Οι Πελεγρίνηδες του κόσμου τούτου, και όχι μόνον οι Πελεγρίνηδες, όσα δράματα κι αν ανέβαζαν επί σκηνής δεν θα μπορούσαν να σταθούν ούτε μια μέρα σε περιβάλλον τέτοιου ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου έχουν κάθε λόγο να το κρατούν ως έχει. Είχα την τύχη να έχω δάσκαλο έναν ελληνιστή με διεθνές κύρος, τον Πιερ Βιντάλ Νακέ. Ερχόταν κάθε μέρα στη βιβλιοθήκη και διάβαζε μαζί μας, λες και ήταν και ο ίδιος φοιτητής.

Για όλα φταίει το Ναυαρίνο. Εκεί μας έπεισαν πως είμαστε τα αγαπημένα τους παιδιά, κάτι σαν είδη πολυτελείας, διατηρητέα οικοδομήματα του σύγχρονου κόσμου. Εκτοτε, δε, αποφασίσαμε να ζήσουμε πουλώντας ως πολυτέλεια τη φτήνια μας. Η φτήνια μας ακρίβυνε πολύ και γι’ αυτό δεν θέλει να την αγοράσει πια κανείς. Η κατάσταση του πανεπιστημίου δεν είναι τίποτε άλλο από την αντανάκλαση της ακριβής μας φτήνιας. Με όλο τον σεβασμό σε όσους καθηγητές και φοιτητές παλεύουν εκεί μέσα, και δεν είναι λίγοι, αλλά υφίστανται την τυραννία της ακριβοπληρωμένης μετριότητας.

http://www.kathimerini.gr

Μικρά τζάκια, μεγάλα ζόρια

Του Κώστα Λεονταρίδη




Ο Δαμοκλής ήταν κόλακας, φθονερός και δειλός. Πολύ ανθρώπινος. Ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος ο πρεσβύτερος για να τον διασύρει, του έδωσε την ευκαιρία να ζήσει ως ηγεμών για μία ημέρα. Ντυμένος λαμπρά αφέθηκε στην εφήμερη τύχη του ο Δαμοκλής. Εως ότου είδε να κρέμεται πάνω από το κεφάλι του ένα φοβερό σπαθί, στηριγμένο από την οροφή, με τρίχες αλόγου. Ανά πάσα στιγμή θα μπορούσε να του πάρει το κεφάλι. Επέστρεψε έντρομος στα χαλεπά καθήκοντά του, ενώ ο Διονύσιος πέρασε το μήνυμα. Οι μεγάλες ευθύνες απαιτούν ανώτερους χαρακτήρες με επίγνωση των κινδύνων. Από την άλλη, το περιστατικό υποκρύπτει και ταξική διάσταση: άρχοντας γεννιέσαι, δε γίνεσαι. Πώς μιλάγαμε τόσες δεκαετίες για τα «τζάκια» και την κληρονομικώ δικαίω πριμοδότηση γόνων στον πολιτικό και κοινωνικό βίο; Ο όρος «δαμόκλειος σπάθη» στο καθημερινό γλωσσάρι υποδηλώνει τον ορατό κίνδυνο καταστροφής αλλά και τον φόβο τιμωρίας.Τα τελευταία χρόνια διεθνής δαμόκλειος σπάθη φλερτάρει με τον σβέρκο μιας λογιστικά ένοχης χώρας, κινητοποιώντας μια άλλη, δημόσια δαμόκλειο σπάθη που σημαδεύει πολίτες που αδυνατούν να ανταποκριθούν στη συνεχώς εμπλουτιζόμενη γκάμα οικονομικών υποχρεώσεών τους. Το βίαιο πέρασμα στη φτώχεια αναρίθμητων Ελλήνων που τα προηγούμενα χρόνια δεν έκρυβαν τίποτα από τα εισοδήματά τους -είτε γιατί δεν είχαν λόγο είτε γιατί δεν μπορούσαν να φοροδιαφύγουν- είναι αποτέλεσμα σπασμωδικών ενεργειών (και μη πράξεων) ενός κράτους που δεν ήταν ποτέ δίκαιο. Αλλά απαιτεί από όλους να επιδείξουν σήμερα αυτοθυσιαστικό πατριωτισμό. Με βαρύ τίμημα σε πολλές περιπτώσεις. Απώλεια της αξιοπρέπειας. Και υπό αυτές τις συνθήκες, επιπλέον ζητούμενο είναι ένας πολίτης πρότυπο. Αλτρουιστής. Υπηρέτης του γενικού καλού, ταπεινός και στην αυτοπαρασημοφόρησή του. Αλλά και ανθεκτικός. Ουδεμία σχέση με το διαπομπευόμενο δείγμα Ελληνα στο γνωστό άσμα του Διονύση Σαββόπουλου. Που δονούσε το πανελλήνιο, καθώς οι αιχμηροί στίχοι αφορούσαν «άλλους» Ελληνες. Oχι εμάς. Ηταν τότε που τα τζάκια γίνονταν απαραίτητο αξεσουάρ για διαμερίσματα και μεγάλη χαρά έπαιρναν εργολάβοι και μαρμαράδες. Από ψηλά, χόρταινε το μάτι καμινάδες και τις νύχτες με υγρασία μοσχοβολούσε η πόλη χωριό. Το αστικό τζάκι χρησίμευε ως συντροφιά, για να σκαλίζεις τη στάχτη, για φιγούρα, για μπριζόλες. Ζέσταινε καρδιές αλλά όχι το σπίτι. Τότε.

Η δαμόκλειος σπάθη της αιθαλομίχλης -«Λονδίνο του ’52 γίναμε»- θορύβησε άμεσα τα υπουργεία Υγείας και Περιβάλλοντος. Που ζήτησαν περιορισμό της «άσκοπης χρήσης τζακιών», προσμετρώντας την υπαρκτή ευθύνη πολιτών στην πρόκληση φονικών ρύπων. Η έκκληση ξεπερνά σε τεχνητή αφέλεια ακόμα και την αντίστοιχη κατά τη διάρκεια πολυήμερων κινητοποιήσεων εργαζομένων στην καθαριότητα: «μην κατεβάζετε τα σκουπίδια σας στον δρόμο». Η λέξη «άσκοπη» είναι το κλειδί. Τα ποιοτικά σύνορά της είναι σαν το δακτυλικό αποτύπωμα του καθενός. Ξεχωριστά. Ιδίως στα μεγάλα ζόρια.

http://www.kathimerini.gr

Το αφήγημα της αφήγησης

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου




Πριν από πέντε ή έξι χρόνια στην ανθοδέσμη των υψηλών εννοιών που κοσμούν τον δημόσιο βίο μας ήρθε να προστεθεί και η λέξη «αφήγημα». Αν δεν κάνω λάθος ήταν προσφορά των προοδευτικών δυνάμεων του τόπου. Το είχαν αλιεύσει από το κεφάλαιο του μεταμοντερνισμού για τον οποίον η πραγματικότητα δεν υπάρχει παρά μόνον ως αφήγημα. Οθεν και του λόγου το αληθές: η Ελλάδα δεν χρειαζόταν να παράγει πλούτο, της έφτανε το αφήγημα του πλούτου και της ευμάρειας το οποίο, όταν έφτασε στο παταγώδες τέλος του, έπρεπε να αντικατασταθεί από ένα άλλο αφήγημα το οποίο θα συνέχιζε να μας απαλλάσσει από την υποχρέωση παραγωγής πλούτου. Για κάποιο χρονικό διάστημα το αφήγημα ζευγάρωσε με την άλλη υπέροχη λέξη, το «διακύβευμα». Δεν υπήρχε περίπτωση να ακούσεις συζήτηση από όπου θα έλειπε η λέξη «διακύβευμα» - όπου και το σωστό διακύβευση. Στις προχωρημένες μορφές σκέψης μιλούσαν για το «διακύβευμα του αφηγήματος», ή το «αφήγημα του διακυβεύματος», κι όποιος δεν καταλαβαίνει δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει - τόσο το καλύτερο γι’ αυτόν. Αν θυμάμαι καλά ώς το περασμένο καλοκαίρι ο πρωθυπουργός αναφερόταν στην ανάγκη δημιουργίας ενός νέου αφηγήματος. Ποιο θα ήταν αυτό και ποιος Ηρόδοτος θα το δημιουργούσε ήταν άγνωστο. Εκείνο που ήταν γνωστό, αντιθέτως, ήταν ότι προς το παρόν, ελλείψει αφηγήματος, αρκούμασταν στις μάχες για τη μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, μέγας εθνικός στόχος, την παραγωγή πρωτογενούς πλεονάσματος από τους σαλαμινομάχους του προϋπολογισμού και εννοείται, ω πάντα εννοείται, την κάλυψη των προαπαιτουμένων για την είσπραξη της επόμενης δόσης, πάγιο αίτημα του εθνικού μας αφηγήματος. Ολα αυτά συνεποσούντο στο αφήγημα της ανάπτυξης, που την ακούμε και δεν τη βλέπουμε όσες φορές κι αν την αφηγηθούμε.

Αν ενοχλεί κάτι στην κατάχρηση της λέξης «αφήγημα» δεν είναι τόσο η απουσία εθνικού αφηγηματικού ταλέντου. Είναι η κενολογία που χάσκει πίσω από τις συλλαβές της, ένα είδος σοφολογιοτατισμού προσαρμοσμένου σε συνθήκες σκληρής και αντίξοης πραγματικότητας. Διότι ο παππούλης που περιμένει στην ουρά για να πάρει το χάπι για το σάκχαρο και ώσπου να φτάσει να το πάρει το σάκχαρο έχει χτυπήσει κόκκινο, ο άνεργος που καίει μελαμίνη για να ζεσταθεί, ή ο εργαζόμενος που πάει κάθε πρωί στη δουλειά του μόνον για να πληρώνει φόρους, και όλοι οι υπόλοιποι, ακούν αφήγημα και είναι σαν να μην ακούν τίποτε. Ακούνε μια παρόλα που προστίθεται στις υπόλοιπες του πολιτικού λόγου, κι ακόμη κι αν καταλαβαίνουν τι περίπου σημαίνει, το καταλαβαίνουν στο περίπου. Ενώ αν κάποιος τους μιλούσε για «σχέδιο», τότε θα περίμεναν, για να τον κρίνουν, τη συνέχεια. Στην πραγματικότητα το «αφήγημα» είναι η μεθαδόνη του σχεδίου, ένα υποκατάστατο κατάλληλο για την ρητορική της ανυπαρξίας.

Δεν ισχύει το ίδιο και με την αφήγηση. Η αφήγηση δεν μπορεί παρά να είναι συγκεκριμένη. Ακούς, ας πούμε, στο ραδιόφωνο ότι ο Μιχάλης Λιάπης συνελήφθη διότι οδηγούσε αυτοκίνητο με πλαστές πινακίδες επειδή είχε καταθέσει τις γνήσιες και δεν δίνεις σημασία. Νομίζεις ότι παράκουσες, ή ότι κι αυτό είναι κομμάτι του πολιτικού αφηγήματος, parole parole, που λέει και το τραγούδι. Κι ύστερα το ξανακούς για να το εμπεδώσεις και σκέφτεσαι τη σκληρότητα της κρίσης που οδήγησε έναν τέτοιον άνθρωπο να συμπεριφέρεται σαν αθίγγανος που θέλει να πουλήσει καρπούζια για να ζήσει τα παιδιά του. Περιμένεις να ακούσεις αν στο πορτ μπαγκάζ βρήκαν και λαθραία τσιγάρα και ησυχάζεις γιατί δεν ακούς τίποτε τέτοιο. Αυτή λοιπόν η σύντομη ιστοριούλα είναι αφήγηση, συγκεκριμένη, τόσο ανελέητα πραγματική, που σε κάνει να ντρέπεσαι.

Είναι η διαφορά διακυβεύματος. Το μεν αφήγημα, επειδή υποκαθιστά την πραγματικότητα, δεν σε κάνει ποτέ να κοκκινίζεις. Η δε αφήγηση, επειδή δυστυχώς αποδίδει την πραγματικότητα σε κάνει να θέλεις να κρυφτείς απ’ την ντροπή σου.

http://www.kathimerini.gr

Tι είναι Ελληνικό;

Η Ελληνική σκέψη, έπαψε από καιρό να διαδραματίζει καθοδηγητικό ρόλο. Η παραγωγή ελληνικού πολιτισμού -εποικοδόμημα μιας παραγωγής ιδεών και μιας συνεκτικής ιδεολογίας – ανακόπηκε σταδιακά μετά την πτώση της χούντας. Μια σειρά καλλιτεχνών που έρχεται από την ανεξαρτησία και φτάνει στον Κωστή Παλαμά, τη γενιά των καλλιτεχνών “της Ήττας” και τον Μ. Θεοδωράκη κατά την περίοδο της χούντας, θα μας δώσει όλο αυτό που μας δονεί ως νέος ελληνικός πολιτισμός. Από εκείνο το σημείο και μετά ο άνθρωπος του πνεύματος και της τέχνης θα πάψει να θεωρεί την δουλειά του πολιτική παρέμβαση και θα στραφεί προς την ιδιωτεία. Για να βιοποριστεί, θα πρέπει να γίνει “εμπορικός διασκεδαστής” και απολιτικός.

Μοιραία ο καλλιτέχνης, ο στοχαστής, ο διανοούμενος θα αντιγράφει κυρίως τους έξω, και θα επαναλαμβάνεται. Η γραμμή παραγωγής του ελληνικού πολιτισμού θα κοπεί. Καθώς θα βαδίζουμε προς την Ευρώπη, θα πειστούμε όλοι ότι πολιτισμός είναι αυτό που παράγεται έξω από την Ελλάδα και οτιδήποτε ελληνικό είναι υποκουλτούρα. Θα βυθιζόμαστε σε μια αγχωτική, κουραστική, δήθεν νέα αποστολή του έθνους να μοιάσουμε επιτέλους ευρωπαίοι και ο κύριος στόχος μας θα γίνει να μοιάσει ο πολιτισμός μας με υποδιαίρεση της κυρίαρχης ευρωπαϊκής κουλτούρας. Μέσα από αυτό το σχήμα θα αντλούμε νομιμοποίηση, ώστε να ανήκουμε στα πολιτισμένα έθνη, ενώ θα καλύπτουμε την εσωτερική ανάγκη μας να είμαστε ως λαός υποδιαίρεση του ευρωπαϊκού λαού.

Είναι εκπληκτικό το πόσο υποδεέστερο θα φαντάζει το κάθε τι ελληνικό μετά από αυτές τις σκέψεις. Το φαινόμενο της απόκρυψης της ελληνικότητας θα γίνει έμφυτη συμπεριφορά, τέτοια που και οι πρωθυπουργοί σταμάτησαν να μιλάνε τα ελληνικά εκτός Ελλάδος, καθώς η αγγλική έγινε δείγμα μόρφωσης. Σήμερα, για πολλούς έλληνες, είναι ένδειξη αμορφωσιάς να μιλάς ή να δείχνεις την ιδιαίτερη κουλτούρα σου, να μην γνωρίζεις αγγλικά ή να τα μιλάς με λάθος προφορά.

Ενδεικτικό της αυθυποβαλλόμενης πολιτισμικής μας υποτέλειας είναι το γεγονός ότι σε επίπεδο σκέψης αναγνωρίζουμε φιλοσόφους μόνο στην Γερμανία, όπως τον Γ. Χάμπερμας, ενώ η καγκελάριος περιστοιχίζεται από «επιτροπή 5 σοφών» για θέματα οικονομίας. Οι όροι «φιλόσοφος» και «σοφός» παρατίθενται όχι για να δημιουργήσουν κάποια ζήλια, αλλά γιατί δεν χρησιμοποιούνται εύκολα για καμιά άλλη χώρα, ούτε καν για τις ΗΠΑ.

Τελικά, μετά από 40 χρόνια μεταπολίτευσης, ήρθε η στιγμή που ανακαλύψαμε ότι δεν υπάρχει ελληνικότητα ή κάποια αξιόλογη τέχνη ως βάση για μια νέα ταυτότητα. Ανακαλύψαμε ότι όποιος μιλά για την Ελλάδα με θαυμασμό, αναφέρεται μόνο στην κλασσική Ελλάδα. Ανακαλύψαμε ότι αν νιώσαμε περήφανοι κάποτε για τους αγώνες του 2004, ήταν μια αυταπάτη. Φτάσαμε να αισθανθούμε αφενός ντροπή που δεν μοιάζουμε στους αρχαίους προγόνους μας και ταυτόχρονα να πληγωθούμε, δεχόμενοι από παντού το μήνυμα ότι δεν ανήκουμε ούτε στα πολιτισμένα έθνη.

Όμως το πρόβλημα είναι εσωτερικό. Το μνημόνιο θα χτυπήσει καίρια την ταυτότητά μας αλλά θα φέρει πάλι στο προσκήνιο τον Θεοδωράκη τον Γλέζο και το σύνθημα «η χούντα δεν τέλειωσε το ‘73 …». Δεν έχω τίποτα με τους ανθρώπους άλλα αν υπήρχε παραγωγή ελληνικού πολιτισμού, θα έπρεπε να είχαν αντικατασταθεί από νεότερους. Αν υπήρχε παραγωγή ελληνικού πολιτισμού θα ήμασταν οχυρωμένοι έναντι όλων και δεν θα μας ένοιαζε τι λένε οι άλλοι.

Αν θα πρέπει να βάλουμε μια τελεία στον κατήφορο, πρέπει να ξεκινήσουμε να σκεφτόμαστε την ταυτότητά μας στο σήμερα και στο αύριο. Θα πρέπει να ξεκινήσουμε από το ερώτημα: Τί είναι ελληνικό και τί είμαστε σήμερα; Και για να μην είναι η απάντηση αυτού του ερωτήματος «φτωχή», θα πρέπει να αποδεχτούμε πως «ελληνικό είναι αυτό μας δονεί και μας συγκινεί ως μετέχοντες της ημετέρας παιδείας» και στην συνέχεια να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό!

Larissanet