Αριστοτέλης: το εφικτό πολίτευμα

Στο ενδέκατο κεφάλαιο του βιβλίου Δ (1295a25-26) των Πολιτικών ο Αριστοτέλης θέτει το ερώτημα: «ποιο είναι το άριστο πολίτευμα και ο καλύτερος τρόπος συμβίωσης για τις περισσότερες πόλεις και τους περισσότερους ανθρώπους; […] Όχι το άριστο πολίτευμα ούτε ο άριστος βίος, απολύτως και γενικά∙ αυτό που εννοεί ο φιλόσοφος το επισημαίνει αμέσως στη συνέχεια: θέλει να ερευνήσει και να μιλήσει για την πολιτείαν, το πολίτευμα και το πολιτικόν βίον των ανθρώπων που δεν ξεχωρίζουν μήτε για την αρετή τους, που θα τους διέκρινε από τους συνηθισμένους ανθρώπους, μήτε για την παιδεία τους, ούτε ακόμα για το πολίτευμα που θα εύχονταν οι ίδιοι να έχουν. Έχει στο νου του ο Αριστοτέλης έναν τρόπο ζωής, που οι περισσότεροι από τους ανθρώπους θα μπορούσαν να συμμετάσχουν (κοινωνήσαι δυνατόν), και ένα πολίτευμα, το οποίο θα μπορούσαν να εφαρμόσουν οι περισσότερες πόλεις (ενδέχεται μετασχείν) (Δ11. 1295a26-31).

[…] Σκοπός του φιλοσόφου είναι να κρίνει όχι ποιο μπορεί να είναι το ιδανικό πολίτευμα, […] θέλει να εξετάσει εκείνο το πολίτευμα που μπορεί να βρει πρακτική εφαρμογή σ’ όλες γενικά τις πολιτείες (την δυνατήν [πολιτείαν]) (Πολιτ. Δ11. 1288b38). Η έρευνα, λοιπόν, για όλα αυτά τα θέματα θα στηριχθεί στις ίδιες βασικές αρχές, που ανέπτυξε στην ηθική του φιλοσοφία.[1] Σ’ αυτά που είχε αναπτύξει στην Ηθική του έρχεται τώρα στα Πολιτικά να προσθέσει ότι ευτυχισμένη ζωή είναι αυτή που κανένα εμπόδιο δεν την απομακρύνει από την αρετή και ότι η αρετή είναι μεσότητα, και επιπλέον ότι ο άριστος βίος είναι αυτός που συνίσταται σ’ ένα σωστό μέτρο, στη μεσότητα που κάθε φορά μπορεί να φθάσει κάποιος (Πολιτ. Δ11, 1295a36 κε.).

Αμέσως μετά, στη συνέχεια, αναλύει τη δομή του κοινωνικού σώματος των πόλεων: «σε όλες γενικά τις πόλεις υπάρχουν τρεις τάξεις πολιτών, όπως είναι γνωστό: οι πολύ πλούσιοι (εύποροι σφόδρα), οι πολύ φτωχοί (άποροι σφόδρα) και τρίτον αυτοί που βρίσκονται στο ενδιάμεσο, αυτοί που κατέχουν το μεσαίο χώρο ανάμεσα στα δύο άκρα (οι μέσοι τούτων). […]

Όπως είναι γνωστό, η πολιτική σκέψη των αρχαίων Ελλήνων ήταν προσανατολισμένη στην πράξη, παρά στις λεπτές θεωρητικές αναλύσεις που είχε επιχειρήσει να κάνει ο Πλάτων. Ο  Αριστοτέλης έθετε το ερώτημα βασικά, πως θα μπορούσαν να βελτιωθούν ή να αποκτήσουν πολιτική σταθερότητα τα υπάρχοντα πολιτικά καθεστώτα. Είναι επικριτής, ως γνωστόν, του ιδανικού κράτους της πλατωνικής Πολιτείας και αντιπαραθέτει την ευχομένην πολιτεία ή την δυνατήν πολιτεία προς την ιδανική πολιτεία του Πλάτωνα. Η δυσκολία, επισημαίνει, «δεν έγκειται στην επινόηση θεσμών, αλλά στην πρακτική εφαρμογή τους» (Πολιτ. Η12. 1331b19-21). […]

Τρία, λοιπόν, είναι τα σημεία, τα οποία αναδεικνύει ο Αριστοτέλης, όσον αφορά τους μέσους πολίτες η καλύτερα την πολιτική σημασία της έννοιας του μέσου πολίτη, της μεσαίας κοινωνική τάξεως. Και τα τρία τα θεωρεί ως ουσιωδέστατα στοιχεία πολιτικής σταθερότητας στις δημοκρατίες, στις οποίες όρος ουσίας και θεμέλιο (υπόθεσις) είναι η ελευθερία.[2]

Το πρώτο αφορά τους ανθρώπους-πολίτες και την πολιτική συμπεριφορά τους, δηλαδή την ομαλή συμβίωση μέσα στην πόλη. Αυτό είναι η πειθαρχία του θυμικού που χαρακτηρίζει τους μέσους πολίτες. Αυτή η μεσαία τάξη με ευκολία πειθαρχεί στα κελεύσματα του λόγου, πράττει δηλαδή και συμπεριφέρεται υπό τον έλεγχο του λόγου. Επομένως θωρείται η καλύτερη εγγύηση για την κοινωνική σταθερότητα της πόλεως. Αντίθετα, οι δύο άλλες κατηγορίες πολιτών, δηλαδή οι σφόδρα εύποροι και οι σφόδρα άποροι, δύσκολα πειθαρχούν στη λογική και δεν ελέγχουν το θυμικό τους, χαλεπόν τω λόγω ακολουθείν, λέει ο φιλόσοφος. Αυτό, βέβαια, έχει ως συνέπεια τις διαρκείς αναστατώσει και έριδες στις πόλεις και εν τέλει κοινωνική πολιτική αστάθεια (Πολιτ. Δ11. 1295b8-9).

Το δεύτερο στοιχείο αναφέρεται στην ομοιογένεια και την ποιοτική σύνθεση του πολιτικού/κοινωνικού σώματος, δηλαδή πως εξασφαλίζεται ένα ποιοτικό σύνολο πολιτών εξ ίσων και ομοίων, ώστε να μειώσουμε τις εσωτερικές αντιθέσεις και την πολιτική αστάθεια. Αυτή την δυνατότητα ο Αριστοτέλης την βλέπει κατ’ εξοχήν στη μεσαία τάξη […] Αυτοί οι πολίτες που συγκροτούν τη μεσαία κοινωνική διαστρωμάτωση των πόλεων έχουν ένα αίσθημα ασφαλείας και επομένως η δική τους βεβαιότητα αντανακλά στην πολιτική σταθερότητα και την ασφάλεια της πόλεως (Πολιτ. Δ11. 1295b29). Και επειδή ακριβώς βρίσκονται στο μέσον, συνιστούν το μέτρο και αντιπροσωπεύουν τη μετριοπάθεια, τόσο από την άποψη των πολιτικών παθών όσο και από την άποψη των κοινωνικών αντιθέσεων, διότι δεν προκαλούν το φθόνο των κατώτερων (των απόρων) ούτε τους επιβουλεύονται ανώτεροι (των πλουσίων). Αυτή η κοινωνική θέση τους εξασφαλίζει συνεπώς το αίσθημα ασφαλείας (Πολιτ. Δ11. 1295b33-34).

Η ψυχολογία και η νοοτροπία των μέσων πολιτών αποτελεί, άλλωστε, και από μια άλλη σκοπιά, στοιχείο πολιτικής σταθερότητας μέσα στις πόλεις. Δηλαδή η μετριοπάθεια που διακρίνει τους πολίτες αυτούς αντανακλάται και στη συμπεριφορά τους απέναντι στους άλλους, στους συμπολίτες τους, όπως είναι φυσικό: δεν επιθυμούν να πάρουν ή να σφετεριστούν τα ξένα πράγματα, τις περιουσίες των άλλων, όπως κάνουν ή σκέφτονται οι πένητες, αλλά ούτε και οι άλλοι επιθυμούν ν’ αρπάξουν τη δική τους περιουσία, μια και δεν είναι αξιοζήλευτη,  […] πράγμα που συμβαίνει με την περιουσία με την περιουσία των πλουσίων, την οποία ορέγονται συνεχώς οι φτωχοί (Πολιτ. Δ11. 1295b29-32). Απ’ αυτήν ακριβώς την νοοτροπία εκπορεύεται το ανεπιβούλευτον της ζωής και της περιουσίας τους και επομένως το αίσθημα ασφαλείας.

Το τρίτο στοιχείο που επισυνάπτει ο Αριστοτέλης στην έννοια των μέσων πολιτών αναφέρεται στην ιδιοκτησία, στα περιουσιακά στοιχεία των πολιτών, […] της μεσαίας τάξεως. Ο Αριστοτέλης μάλιστα βλέπει την έννοια της ιδιοκτησίας ως ανθρωπολογικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου, δηλαδή θεωρεί την ιδιοκτησία μέρος του Είναι και του ήθους του ανθρώπου και κατηγορεί τον Πλάτωνα που πρεσβεύει στην Πολιτεία του, όπως είναι γνωστό, την κοινοκτημοσύνη (Πολιτ. Β1. 1261a4 κ.ε.). Ο φιλόσοφος, μάλιστα, πιστεύει ότι είναι εύνοια της τύχης, αν οι πολιτευόμενοι έχουν μέτρια αλλά ικανή περιουσία∙ διότι και στην περίπτωση αυτή, δηλαδή σε όσους φιλοδοξούν να ασχοληθούν με τα κοινά, στους πολιτευόμενους, τόσο η μεγάλη περιουσία όσο και η μεγάλη ένδεια μπορούν να οδηγήσουν σε καταστάσεις ανώμαλες και από τις δύο πλευρές (Πολιτ. Δ11. 1295b39-40) […] Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο πιστεύει ότι οι πολιτευόμενοι που προέρχονται από τη μεσαία κοινωνική τάξη παρέχουν περισσότερα εχέγγυα από την ομαλή λειτουργία του πολιτεύματος […]

Απόσπασμα από την εισήγηση του Β. Κύρκου, Ἡ κοινωνία ἡ πολιτικὴ ἀρίστη ἡ διὰ τῶν μέσων.  Από τα πρακτικά του έκτου Πανελλήνιου συνεδρίου: Ο Αριστοτέλης και η σύγχρονη εποχή (Ιερισσός, 19-21 Οκτωβρίου 2001).

---

[1] Πολιτ. Δ11. 1295a35-36 ει γαρ καλώς εν τοις Ηθικοίς είρητε. Αναφέρεται, βέβαια, στα Ηθ. Νικ. Α11. 1101a14 κ.ε., όπου αναπτύσσει τις προϋποθέσεις του ευδαίμονος ανθρώπου και της ευδαιμονίας∙ και στις δύο περιπτώσεις η ευδαιμονία συνδέεται με την δραστηριότητα  του ανθρώπου/πολίτου μέσα στην κοινότητα κατ’ αρετήν τελείαν, χωρίς όμως να στερείται τα αναγκαία υλικά αγαθά.

[2] Όπως είναι, βέβαια, γνωστόν ο ακρογωνιαίος λίθος της (αθηναϊκής) δημοκρατίας, ήταν η ελευθερία και η ισονομία. Βλ. Πολιτ. Z2. 1317a40-41∙ πρβ. Δ4. 12191b34-35.

 

http://axia-logou.blogspot.gr

Δημόσιος χώρος

← Η συγκέντρωση πλούτου σε λίγα χέρια, η οικονομική ανισότητα, είναι το σύμπτωμα. Η ασθένεια είναι η συγκέντρωση πολιτικής εξουσίας σε λίγα χέρια. Η πολιτική ολιγαρχία.

Ο δημόσιος χώρος είναι ο βιότοπος του ανθρώπου που θέλει να γίνει πολίτης. Το γυμναστήριο που μετατρέπει το πλήθος σε δήμο. Και ο δήμος είναι ο εφιάλτης τους.

Δημόσιος χώρος είναι ο κάθε χώρος, γεωγραφικά ή όχι οριζόμενος, όπου συναντιούνται οι πολίτες. Στον χώρο αυτόν γίνεται η πολιτική σύγκρουση, που οφείλει να είναι ανελέητη και εξαντλητική. Και πάντα στη βάση επιχειρημάτων. Και πάντα με στόχο το δημόσιο καλό. Το κοινό καλό. Το κοινό όφελος.
Στον δημόσιο χώρο συμβαίνει η απλή παράθεση πολιτικής γνώμης και η πολιτική διαπάλη και σύγκρουση. Η παράθεση γνώσεων και εμπειρίας του καθενός, μαζί με την επεξεργασία τους. Και οι πολεμικές των πολιτικώς αντίθετων πολιτών.
Ωστε από την πολιτική διαπάλη και από την επαφή με τις σκέψεις, τις γνώσεις και τις εμπειρίες των άλλων, ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ, να γινόμαστε όλοι και πιο πλούσιοι πνευματικά και καλύτεροι πολιτικά. Πιο έμπειροι πολιτικά. Πιο σοφοί. Πιο ανεξάρτητοι πνευματικά και πολιτικά. Και όχι υποτελείς σε πρόσωπα, σοφούς, -ισμούς και ιδιοτέλειες.
Πως όμως πρέπει να γίνεται αυτό ώστε πράγματι να ωφελούμαστε και όχι να ζημιωνόμαστε;
Εχουμε μεταξύ μας 1) ΨΩΝΙΑ, 2) ΕΜΠΑΘΕΙΣ και 3) ΕΓΚΑΘΕΤΟΥΣ και ΒΑΛΤΟΥΣ.
Οι παραπάνω κατηγορίες δεν ενδιαφέρονται για το κοινό καλό. ΔΕΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΚΑΛΟ. Ενδιαφέρονται για ένα ιδιοτελές καλό. Εξυπηρετούν όλοι μια ιδιοτέλεια. Διαφορετικής βέβαια σύστασης.
Για το κοινό καλό μπορεί να ενδιαφέρεται κάποιος που μπορεί να έχει την ίδια ή την αντίπαλη γνώμη με εμένα πολιτικά, στον βαθμό που την εκφράζει χωρίς προσβολές, βρισιές, αξιώσεις αυθεντίας (“δεν είσαι έλληνας ρε εσυ”, κλπ), φανατισμούς, περιφρόνηση (“εγώ ζω στο εξωτερικό, είστε όλοι μαλάκες”) κλπ κλπ κλπ.
Οποιος μιλάει ΣΩΣΤΑ στον δημόσιο χώρο, μας ευεργετεί όλους. Ευεργετεί όλους τους έλληνες που τον ακούνε. Μας ωφελεί. Μας κάνει να θέλουμε να γίνουμε καλύτεροι.
Οποιος μιλάει ΣΑΝ ΜΑΛΑΚΑΣ, με φανατισμό, υπεροψία, επίκληση αυθεντίας, περιφρόνηση, βρισιές, κλπ κλπ, μας ζημιώνει όλους. Ζημιώνει όλους τους έλληνες που τον ακούνε.
Διότι ακυρώνει την επικοινωνία. Την διαβούλευση. Την συνεννόηση τελικά. Διοτι η επικοινωνία είναι το μόνο μέσο που έχει μια ομάδα ανθρώπων στη διάθεσή της όταν αναζητεί να βρει μια λύση στο πρόβλημα ή τα προβλήματά της. Ακύρωση της επικοινωνίας (από ψώνια, εμπαθείς και εγκάθετους) σημαίνει πως η ομάδα δεν θα καταφέρει να βρει λύση στο πρόβλημά της.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να εκφράσουμε την πολιτική μας αντίθεση, ακόμα και δυσαρέσκεια, προς έναν συνομιλητή μας. Κι έχουμε υποχρέωση, προς τους άλλους έλληνες που μας παρακολουθούν, να διαλέγουμε τον καλύτερο τρόπό. Οχι τον χειρότερο.
Αν θα γίνουμε καλύτεροι, θα γίνουμε μεταξύ μας καλύτεροι. Ο ένας από τον άλλον. Δεν θα μας κάνει καλύτερους ούτε το σχολείο τους, ούτε τα ΜΜΕ τους. Το σχολείο και τα ΜΜΕ κάτω από ΟΛΙΓΑΡΧΙΚΟ έλεγχο, όπως είναι σήμερα, δεν έχουν κανένα συμφέρον να μας κάνουν καλύτερους πολίτες, έλληνες και ανθρώπους.
Γι’ αυτό πρέπει να περιφρουρούμε τον δημόσιο χώρο. Είναι ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ χώρος. Είναι χώρος εκπαίδευσης και μαθητείας ΟΛΩΝ ΜΑΣ.
Τα 1) ΨΩΝΙΑ, τους 2) ΕΜΠΑΘΕΙΣ και τους 3) ΕΓΚΑΘΕΤΟΥΣ και ΒΑΛΤΟΥΣ πρέπει να βρίσκουμε τρόπο να τους απομονώνουμε. Να τους περιορίζουμε. Διαφορετικά ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΖΟΝΤΑΙ. Γίνονται περισσότεροι δια της μιμήσεως. Τους απομονώνουμε μέχρι που να κάνουν την προσπάθειά τους να βελτιωθούν, να γίνουν κι εκείνοι καλύτεροι. Που σημαίνει να σταματήσουν να νοιάζονται μόνο για το δικό τους ΙΔΙΟΤΕΛΕΣ συμφέρον, και να νοιαστούν για το ΚΟΙΝΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ όλων μας.
Ο δημόσιος χώρος είναι ο βιότοπος του ανθρώπου που θέλει να γίνει πολίτης. Ο δημόσιος χώρος με ποιότητα είναι ο τρόμος της ΟΛΙΓΑΡΧΙΑΣ, διότι ένας τέτοιος δημόσιος χώρος γεννάει πολίτες. Με επάρκεια. Με αξιώσεις. Με γνώσεις. Με κριτική σκέψη. Γυμνασμένους στην πολιτική σύγκρουση. Ετοιμους. Ετοιμους για να συγκροτήσουν δήμο (με την αρχαία ελληνική έννοια).
Ο δήμος είναι ο εφιάλτης τους.
Θραξ Αναρμόδιος

http://anarmodios.wordpress.com

Χάρτης με τα προς εκποίηση ακίνητα του ΤΑΙΠΕΔ στην Αττική

Τα ακίνητα είναι όλα όσα έχουν περιέλθει στο ΤΑΙΠΕΔ. Δεν έχουν βγει ακόμα όλα σε δημοπρασία. Με καφέ χρώμα είναι αυτά που έχουν πουληθεί, με κίτρινο οι δημοπρασίες.

 

πατήστε επάνω στην εικόνα για να δείτε τα ακίνητα στο χάρτη

Πως να διαβάσετε το χάρτη:
Τα ακίνητα είναι όλα όσα έχουν περιέλθει στο ΤΑΙΠΕΔ. Δεν έχουν βγει ακόμα όλα σε δημοπρασία. Με καφέ χρώμα είναι αυτά που έχουν πουληθεί, με κίτρινο οι δημοπρασίες.
Επίσης, είναι τα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος της Πλάκας (με απαλό μοβ χρώμα), ακίνητα που αγοράστηκαν για να κατεδαφιστούν για ανασκαφές ή αποτελούν μέρος του διατηρητέου οικισμού.
Υπάρχουν βέβαια και μερικά ακίνητα ειδικού τύπου που δεν βγαίνουν στο e-auction, όπως το Ελληνικό, το ΣΕΦ κτλ.. Τα "ειδικού τύπου" μαζί με όλα τα υπόλοιπα είναι με κόκκινο χρώμα.

Η χαρτογράφηση έγινε από την ομάδα "ΚΟΙΝΟ Αθήνα". Σύμφωνα με την έρευνα των συντελεστών της δεκατετραμελούς ομάδας αρχιτεκτόνων και καλλιτεχνών, "πρόκειται στην ουσία για μια πρώτη απόπειρα χαρτογράφησης της δημόσιας γης".

"Τα ακίνητα του ΤΑΙΠΕΔ είναι η μόνη "δημόσια ανοιχτή " οργανωμένη καταγραφή δημόσιων ακινήτων, που έγινε βεβαίως για να πάψουν να είναι δημόσια.
Δεν ξέρουμε τι μας ανήκει, τι ανήκει στο ελληνικό δημόσιο, δηλαδή σε όλους μας, καθώς, εκτός των άλλων, το κτηματολόγιο εκκρεμεί, τη στιγμή που άλλες χώρες έχουν απόλυτα ενημερωμένα παρατηρητήρια αστικής γης.

Ακόμα και το ίδιο το site του ΤΑΙΠΕΔ, αποτρέπει από το να δει κανείς όλα τα ακίνητα μαζί.

Χρειάζεται να ανατρέξει σε διαφορετικούς φακέλους, υποκατηγορίες κτλ..

Σύμφωνα με το ΤΑΙΠΕΔ "η αξιοποίηση των ακινήτων θα ελαφρύνει το δημόσιο χρέος".

- See more at: http://left.gr/news/hartis-me-ta-pros-ekpoiisi-akinita-toy-taiped-stin-attiki-0#sthash.i1Wc6mdC.dpuf

Ο νέος Μεσαίωνας και η Ε.Ε.

«Το σενάριο της σειράς «Game of Thrones» δείχνει αυτό που θα ζήσει σύντομα ο πλανήτης μας: ένα είδος νέου Μεσαίωνα, γεμάτου βία, αταξία, φυσικές καταστροφές, πολεμικούς ηγέτες, μάχες εξουσίας με γρήγορες εναλλαγές. Περιγράφει τον κόσμο που έρχεται μετά το τέλος της αμερικανικής αυτοκρατορίας, ένα νέο θεαματικό Μεσαίωνα, όπου καμία εξουσία δεν είναι σταθερή και όπου όλα επιτρέπονται».

Το εντυπωσιακό κείμενο του Ζ. Αταλί, όσο απαισιόδοξο κι αν ακούγεται, είναι η πιο πιθανή εικόνα του μέλλοντος, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές. Πολλά χρόνια πριν, ο Ρ. Κάπλαν μιλούσε για την «Επερχόμενη αναρχία» όταν άλλοι προέβλεπαν «Το τέλος της Ιστορίας».

Οι εξελίξεις στην Ουκρανία και η αδυναμία της Δύσης να αντιδράσει αποφασιστικά στη ρωσική επιθετικότητα, επιβεβαιώνει ότι στον «νέο κόσμο» δεν θα υπάρχει μια παγκόσμια αυτοκρατορία, αλλά πολλές δυνάμεις που θα ανταγωνίζονται.

Οι ΗΠΑ, μετά τις περιπέτειες στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, δείχνουν εξαιρετικά απρόθυμες για νέες περιπέτειες. Γι’ αυτό απέφυγαν επέμβαση στη Συρία και το ενδιαφέρον τους μετατοπίζεται πλέον στην Ασία. Η Κίνα αυξάνει τη στρατιωτική της δύναμη ενώ ο Μπ. Ομπάμα δήλωσε στην πρόσφατη επίσκεψή του στο Τόκιο ότι «οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν την Ιαπωνία αν δεχθεί επίθεση για τα νησιά Σενκάκου», προσπαθώντας έτσι να σταματήσει επιθετικές κινήσεις του Πεκίνου, αλλά δίχως να προκαλέσει την Κίνα.


Και η Ε.Ε.; Σημαντικοί διανοητές και ιστορικοί, όπως o S. Huntington και ο N. Ferguson, πιστεύουν ότι η Ε.Ε. (και συνολικότερα η Δύση) έχει μπει σε μακρά φάση παρακμής, της οποίας ζούμε την αρχή. Ο προβληματισμός για το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου είναι διάχυτος στο εσωτερικό της Ε.Ε. και ο ευρωσκεπτικισμός αυξάνεται, απηχώντας την αγωνία για το μέλλον.

Σήμερα για την Ευρώπη υπάρχει η αναλογία 7-25-50 (7% του παγκόσμιου πληθυσμού, 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ, 50% των παγκόσμιων κοινωνικών δαπανών). Αυτή η αναλογία είναι αδύνατον να διατηρηθεί. Η θέση της Ευρώπης θα συνεχίσει να φθίνει. Ενόψει αυτής της πραγματικότητας, το κάθε κράτος στο εσωτερικό της Ε.Ε. κοιτάζει πώς θα ενισχύσει ή θα διατηρήσει τη θέση του και η συζήτηση περί ομοσπονδιακής Ευρώπης έχει σταματήσει εδώ και καιρό.

Ακόμη και η σημερινή μορφή της Ε.Ε. είναι αμφίβολο αν θα διατηρηθεί (η Βρετανία πρόκειται να προχωρήσει σε δημοψήφισμα το 2017 για το αν θα παραμείνει στην Ενωση) ενώ η πρόσφατη κρίση έφερε ξανά στο προσκήνιο την αντίθεση Βορρά-Νότου και διεύρυνε τις διαφορές.

Ποια είναι η λύση; «Μπορούμε να αρνηθούμε την παγκοσμιοποίηση. Μπορούμε να κλειστούμε στον μικρόκοσμό μας. Ευτυχώς ή δυστυχώς, αυτό είναι αδύνατο: Ο νέος Μεσαίωνας είναι εδώ. Μας γοητεύει. Είναι γεμάτος ωραίες ιστορίες και υποσχέσεις. Γεμάτος βαρβαρότητα. Μας περιμένει.

Εμείς πρέπει να δούμε πώς θα τον χρησιμοποιήσουμε», τονίζει ο Αταλί. Πολλοί στην Ευρώπη και στην Ελλάδα πιστεύουν ότι η λύση είναι η επιστροφή στον εθνικό έλεγχο, στο κλείσιμο στα σύνορα και στην επιβολή πολιτικών προστατευτισμού. Εκεί, στον κόσμο του χθες, έχουν την αυταπάτη ότι θα είναι πιο ασφαλείς.

Το ερώτημα «πώς θα χρησιμοποιήσουμε» τον κόσμο που έρχεται ελάχιστα απασχολεί, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ε.Ε., γι’ αυτό και καθυστερεί η απάντηση.

kathimerini.gr