Παλαιά και νέα αλαζονεία

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου




Οταν στην αυλή του Λουδοβίκου XIV ξέσπασε η διαμάχη μεταξύ των αρχαίων και των σύγχρονων, ο ποιητής Boileau, επηρεασμένος από τον Οράτιο και υπερασπιστής της πρωτοκαθεδρίας των αρχαίων κλασικών, έγραφε: «Στρεφόμαστε προς τα αρχαία πρότυπα για να απελευθερωθούμε από τις δουλείες της σύγχρονης εποχής». Τον ίδιο 17ο αιώνα ο Ρακίνας, φίλος του Boileau, σημείωνε στην εισαγωγή της «Ιφιγένειας εν Αυλίδι»: «Το γούστο του Παρισιού είναι όμοιο με το γούστο της κλασικής Αθήνας»– παραθέτω από μνήμης, οπότε ζητώ συγγνώμη για ενδεχόμενες ακυριολεξίες. Ο Σουίφτ γράφει ένα μικρό σατιρικό αριστούργημα με τίτλο «Η μάχη των βιβλίων». Εκεί, χρησιμοποιώντας έναν παλιό μύθο, παρομοιάζει τους σύγχρονους συγγραφείς με αράχνες που χτίζουν με τα ίδια τα υλικά του οργανισμού τους, ενώ τους κλασικούς της Ελλάδας και της Ρώμης με μέλισσες, που τρυγούν τον πλούτο τους από τη φύση. Ο πιο γνωστός αντίπαλος των «αρχαίων» στη Γαλλία ήταν ο Corneille και ο ισχυρότερος η Γαλλική Ακαδημία, η οποία υποστήριζε πως η πολιτεία του Λουδοβίκου είναι η αρτιότερη όλων των εποχών, κατά συνέπεια και τα πνευματικά της αγαθά τα πλουσιότερα. Γι’ αυτόν τον σκοπό, στο κάτω κάτω την είχε ιδρύσει ο Ρισελιέ.

Παλιές ιστορίες της παλιάς Ευρώπης, θα μου πείτε. Ιστορίες όμως που συνόδευσαν την πορεία της ευρωπαϊκής ηπείρου και τη σημάδεψαν παράλληλα με τις πορείες των μεγάλων στρατών, από τις λεγεώνες του Καίσαρα μέχρι τα τεθωρακισμένα της Βέρμαχτ. Ιστορίες που συμπυκνώνονται στο απλό ερώτημα: είναι ο ευρωπαϊκός πολιτισμός, ο σύγχρονος της κάθε εποχής, μεγαλύτερος από την ευρωπαϊκή ύπαρξη; Ποιες είναι οι σχέσεις της δημιουργίας με τα πρότυπά της; Σε όλα τα επίπεδα εννοείται, από την καλλιτεχνική δημιουργία ώς την πολιτική πράξη. Ιστορίες που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν στην αποτίμηση της υπαρξιακής κρίσης που περνάει σήμερα η Ευρώπη αν η δημοκρατική αλαζονεία του 21ου αιώνα δεν ήταν πιο σαρωτική και απ’ αυτήν που χαρακτήριζε τους αυλικούς του Βασιλιά Ηλιου.

Η οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στηρίχτηκε στη δύναμη της αλαζονείας. Στη βεβαιότητα ότι η σύγχρονη δημοκρατία είναι το αρτιότερο πολίτευμα όλων των εποχών, με αποτέλεσμα να καταντήσει ένα ιδεολόγημα το οποίο ψάχνει οξυγόνο για να ζήσει. Στην πίστη ότι τα ευρωπαϊκά έθνη έχουν αφήσει τις συγκρούσεις τους στο παρελθόν, κατά συνέπεια η ένωση που οικοδομούν έχει ξεπεράσει τις κρίσεις εκδίδοντας προδιαγραφές, διατάγματα και ό,τι άλλο απαιτεί η «διακυβέρνηση» – πολύ θα ήθελα κάποιος να μου εξηγήσει τη διαφορά της «κυβέρνησης» από τη «διακυβέρνηση», που στα αυτιά μου ακούγεται σαν μια κυβέρνηση χωρίς πολιτικές προτάσεις. Στην πεποίθηση πως η ευρωπαϊκή δύναμη στον σύγχρονο κόσμο είναι τέτοια που της επιτρέπεται να αφήσει τον πολιτισμό της στα μουσεία και στις βιβλιοθήκες, ώστε να μην προκαλεί, προκειμένου να φτιάξει αυτήν την πολιτισμική κουρελού που ακούει στο όνομα «πολυπολιτισμική» κοινωνία. Αφήστε τα πρότυπα στα μουσεία για να τα θαυμάζουν οι τουρίστες και την κλασική σκέψη στις βιβλιοθήκες για να την ξεσκονίζουν οι διάφοροι ειδήμονες. Οσο για τον χριστιανισμό, προς Θεού, μπορεί να συνόδευσε την ευρωπαϊκή ιστορία από την εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, μπορεί στην Πολωνία να συμμετείχε ενεργά στην κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος, όμως δεν χρειάζεται να αναφερόμαστε σ’ αυτόν για να μη θίξουμε τους αλλόθρησκους. Μη λέτε καλά Χριστούγεννα. Να λέτε «καλές γιορτές» και «χρόνια πολλά».

Το αποτέλεσμα είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού. Μια τεράστια πολιτική και οικονομική ένωση, η οποία έχει ξεχάσει τους λόγους για τους οποίους είναι ένωση. Μια βαθιά υπαρξιακή κρίση, η οποία ανοίγει τον δρόμο για την πολιτική προέλαση των ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων, από τη μία άκρη ώς την άλλη της ηπείρου, των νοσταλγών των ολοκληρωτισμών και των πάσης φύσεως φονταμενταλισμών στην ήπειρο όπου γεννήθηκε, εκτός από τη δημοκρατία, και η αντίληψη της πολιτισμικής ανοχής. Ο,τι και αν λένε οι μεταμοντέρνοι επικριτές της Ευρώπης, ο πολιτισμός της είναι ο πρώτος που αναγνώρισε και άλλους πολιτισμούς και προσπάθησε να συγκριθεί μαζί τους. Οτι το ζήτημα είναι πολιτισμικό, άρα ζήτημα παιδείας, και δεν μπορεί να ερμηνευθεί μόνον με οικονομικούς όρους φαίνεται από το γεγονός ότι οι νοσταλγοί των ολοκληρωτισμών δεν ευδοκιμούν μόνο στην πτωχή μαμά Ελλάδα αλλά και στις χώρες όπου η οικονομική ευρωστία καλά κρατεί, όπως η Νορβηγία και η Αυστρία. Υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισής του; Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.

 Υπάρχει η δύναμη, ή έστω η διάθεση για να γίνει αυτό; Ελάτε τώρα. Η Γηραιά Ηπειρος είναι πολύ κουρασμένη για τέτοια εγχειρήματα. Την κούρασαν οι λογαριασμοί, τα επιτόκια, οι σκοτεινές δυνάμεις των αγορών, η Κίνα και η κορεατική αυτοκινητοβιομηχανία. Την κούρασε και ο ίδιος της ο εαυτός, ή μάλλον οι εργώδεις προσπάθειες που κατέβαλε για να αποδείξει πως είναι καλύτερη από τον εαυτό της, να αποδείξει πως το «καλογραμμένο» και «καλοφτιαγμένο» και «καλοραμμένο» μυθιστόρημα που γράφτηκε προχθές και διαβάζεται μονορούφι είναι καλύτερο από την Ιλιάδα, διότι διαβάζεται μονορούφι, χωρίς προσπάθεια και κόπο.

http://www.kathimerini.gr

Όταν η Μεσόγειος ήταν νεκρή!

Πριν από έξι εκατομμύρια χρόνια, κατά τη Μειόκαινο Εποχή, η Μεσόγειος ήταν… νεκρά θάλασσα, καθώς μια σειρά από γεωλογικά γεγονότα, που διήρκεσε 600.000 χρόνια, έκλεισε το Στενό του Γιβραλτάρ και γέμισε τη λεκάνη της με αλάτι, που έφθανε το ενάμισι χιλιόμετρο σε ύψος. Κάθε ίχνος ζωής εξαφανίστηκε.
Το κλείσιμο του Στενού του Γιβραλτάρ είχε παγκόσμιες επιπτώσεις, αφού το νερό της Μεσογείου ανακατανεμήθηκε στους ωκεανούς του πλανήτη, ανεβάζοντας την παγκόσμια στάθμη κατά 10 μέτρα.
Η λεκάνη της Μεσογείου απέσυρε κάτω από τον πυθμένα της ένα σημαντικό ποσοστό του αλατιού των ωκεανών της Γης, μειώνοντας την αλμυρότητα και ανεβάζοντας το σημείο πήξης του νερού, συμβάλλοντας έτσι αργότερα στη δημιουργία των πάγων στους πόλους.
Ώσπου, ξαφνικά, ξεκίνησε μια αντίστροφη διαδικασία και μέσα σε 200 χρόνια νερό από τον Ατλαντικό πέρασε από το Στενό του Γιβραλτάρ και πλημμύρισε ξανά τη Μεσόγειο.
Πρώτος ανακάλυψε το συμβάν ο Τσαρλς Μάγερ-Εϊμάρ το 1867, παρατηρώντας απολιθώματα στη Μεσσήνη της Σικελίας. Από εκεί ονόμασε και το φαινόμενο αυτό, κρίση αλμυρότητας του Μεσσηνίου, κι έτσι είναι γνωστό στη γεωλογία. Οι παρατηρήσεις του επιβεβαιώθηκαν με βαθιές γεωτρήσεις που έκαναν οι επιστήμονες τη δεκαετία του 1970.
Οι ειδικοί κατανοούν, εν μέρει, τον μηχανισμό που οδήγησε στη μετατροπή της Μεσογείου σε μια τεράστια λεκάνη από αλάτι, όμως δεν γνωρίζουν πλήρως τις κλιματικές αλλαγές που τον έθεσαν σε κίνηση.
Γι' αυτό, μια ομάδα ευρωπαίων επιστημόνων διερευνά το φαινόμενο με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ρέιτσελ Φλέκερ, γεωλόγος στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ στην Αγγλία, μελέτησε μαζί με τους συνεργάτες της την εναπόθεση ιζημάτων σε σημεία της Μεσογείου για να μάθουν πώς ακριβώς ξεκίνησε η κρίση αλμυρότητας.
Στις διάφορες επιστρώσεις υπάρχουν σημάδια που μαρτυρούν κλιματικές μεταβολές και τις επιπτώσεις στους ζωντανούς οργανισμούς της θάλασσας. Οι εναλλαγές αυτές επηρεάζονται από την κίνηση της Γης γύρω από τον άξονά της, η οποία καθορίζει πόσο ηλιακό φως πέφτει σε κάθε ημισφαίριο.
Η ομάδα χρησιμοποίησε προσομοιώσεις κλίματος για να μάθει το ύψος των βροχοπτώσεων, την εξάτμιση και τη ροή των υδάτων από και προς τη λεκάνη της Μεσογείου σε ένα διάστημα 22.000 χρόνων, την περίοδο που ξεκίνησε η κρίση αλμυρότητας. Αυτά τα στοιχεία τα συνέδεσαν με τα δεδομένα που συνέλεξαν από τα ιζήματα.
Τότε, αρχαία ποτάμια στη Βόρεια Αφρική γέμισαν τη θάλασσα με τεράστιες ποσότητες γλυκού νερού αφήνοντας ίχνη έντονης βιολογικής δραστηριότητας στα απολιθώματα.
Ακραία καιρικά φαινόμενα
Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις, οι επιστήμονες είδαν ότι οι εναποθέσεις γλυκού νερού σημειώθηκαν όταν το βόρειο ημισφαίριο είχε πολύ ψυχρούς χειμώνες και πολύ θερμά καλοκαίρια.
tanea.gr

Φιλία και έλεος στην αρχαία Ελλάδα

Επομένως, τι είναι αυτό που χαρακτηρίζει τις διαπροσωπικές σχέσεις στην Ελλάδα; Θα έβλεπα δύο πολύ σημαντικά στοιχεία, που εκφράζονται με τις λέξεις φιλία και έλεος. Ας αρχίσουμε από την πρώτη. 

Ο Αριστοτέλης, […] ο κατεξοχήν φιλόσοφος της κλασικής πόλης, θα τη συζητήσει διά μακρών […] Η φιλία προέρχεται από το ρήμα φιλώ, που σημαίνει αγαπώ. Όχι αγαπώ ερωτικά, αν και αυτό το νόημα είναι επίσης δυνατό. Η φιλία είναι το γένος που σαν επιμέρους είδη που έχει τις διάφορες μορφές συναισθημάτων που μπορούν να συνδέουν τα άτομα. Και στην ελληνική πόλη, η φιλία έχει πολύ σημαντικές θεσμικές πτυχές. Βεβαίως, πρόκειται κυρίως για τη φιλική σχέση μεταξύ ανδρών, συχνά βάσει άτυπων πολιτικών συνδέσμων που ονομάζονται ἑταιρεῖαι[1], ενώ ο Πλάτων όπως και ο Αριστοτέλης, θα πουν δικαίως ότι η φιλία είναι κατεξοχήν ο τύπος σχέσης που μπορεί να ευδοκιμήσει και να αναπτυχθεί σε μια ελεύθερη κοινότητα και ότι μια τέτοια κοινότητα την προϋποθέτει. Κατά κανόνα, η τυραννία δεν μπορεί να ανεχθεί τη φιλίαν[2]. Ο τύραννος έχει κάθε συμφέρον να εμποδίσει […] τη σύσταση μέσα στην κοινωνία ενός κέντρου αναφοράς που διαφεύγει του ελέγχου του. Μπορούμε να δούμε το πράγμα από μια μακιαβέλεια σκοπιά –δεν λέω μακιαβελική-, θέτοντας το ερώτημα του πως πρέπει να ενεργήσει ο τύραννος για να κυβερνήσει. Απάντηση: πρέπει να καταστρέψει τις φιλικές σχέσεις. Ας μεταθέσουμε το ερώτημα στην εποχή μας: τι χρειάζεται ένα ολοκληρωτικό καθεστώς για να εξασφαλίσει τη θέση του; Να διαρρήξει με κάθε τρόπο όλες τις ανεξάρτητες από αυτό σχέσεις μέσα στην κοινωνία, να καταφέρει να κονιορτοποιήσει το λαό και να καταστήσει μοναδικό κέντρο αναφοράς και ενοποίησης τους την ίδια την εξουσία. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο το γεγονός ότι, πολύ συχνά, οι αφηγήσεις των τυραννοκτόνων φέρνουν στο προσκήνιο φίλους, όπως στο περίφημο παράδειγμα του Αρμόδιου και του Αριστογείτονος στην Αθήνα, οι οποίο σκότωσαν τον Ίππαρχο, γιο του τυράννου Πεισίστρατου […] Επομένως, η πρώτη διαπροσωπική σχέση που μετρά στην πολιτική ζωή της κοινότητας είναι η φιλία. 

Το δεύτερο στοιχείο, για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο του Αριστοτέλη στον ορισμό της τραγωδίας, είναι ό έλεος –θα μπορούσαμε να πούμε επίσης η συμπάθεια-, δεν πρόκειται για οίκτο ή για κάπως δακρύβρεχτη συμπόνια, αλλά για το γεγονός ότι ο ένας μπαίνει στη θέση του άλλου και συμπάσχει, δηλαδή μεταφορικά, υφίσταται αυτό που κάνει τον άλλο να πάσχει, δεν μένει απαθής απέναντι στη δυστυχία του. Βρίσκουμε έτσι σε ένα λόγο του Δημοσθένη (Κατά Τιμοκράτους, 171, 1) το απόσπασμα όπου λέει ότι κατά γενική ομολογία, πρέπει τους ασθενείς ελεείν, να επιδεικνύεται έλεος απέναντι στους αδύναμους, να λαμβάνεται υπόψη αυτό που τους συμβαίνει.

Η ιδέα, φυσικά βρίσκεται ήδη στην Ιλιάδα. Σας θυμίζω τη σκηνή, στο τέλος του έπους, μεταξύ Αχιλλέως και Πριάμου. Βρίσκουμε εκεί όλο τον έλεον του κόσμου, ο καθένας μπαίνει στη θέση του άλλου, και μάλιστα με διάφορους τρόπους.

Μπορούμε λοιπόν να συγκρατήσουμε από τη μια την φιλίαν, και από την άλλη τον έλεον, ως τυπικά συναισθήματα που αφορούν στις σχέσεις μεταξύ ατόμων. Το επαναλαμβάνω, έχουμε να κάνουμε εδώ, φυσικά, με μια άτυπη θέσμιση, κάτι σαν έθιμο, αλλά με την ισχυρή έννοια του όρου, δηλαδή αυτό που κατά τα ειωθότα εφαρμόζεται στην πόλη. 

Εδώ είναι αναγκαία μια παρέκβαση. […] Μπορούμε, μέχρι ενός σημείου, να κατευθύνουμε την εξωτερική μας συμπεριφορά και να κυριαρχήσουμε στα συναισθήματά μας. Δεν είναι όμως δυνατό να τα αλλάξουμε επιβάλλοντας τη θέλησή μας ή από απλό ηθικό καθήκον. Το περισσότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τα διαμορφώσουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας όπως λέει και ο Αριστοτέλης στην αρχή του δεύτερου βιβλίου των Ηθικών Νικομάχειων (1103a):

«Συμπέρασμα: οι αρετές δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως -ούτε όμως και είναι αντίθετη προς τη φύση μας η γένεσή τους μέσα μας: η φύση μας έκανε επιδεκτικούς στις αρετές, τέλειοι όμως σ’ αυτές γινόμαστε με τη διαδικασία του έθους».

Και ιδού ένα πολύ ωραίο ανέκδοτο[3]: κάποιοι φίλοι του Σωκράτη γνώρισαν ένα διάσημο φυσιογνωμιστή, του έδειξαν από μακριά τον Σωκράτη και του ζήτησαν να περιγράψει το χαρακτήρα του. Εκείνος, αφού τον κοίταξε καλά, απάντησε ότι είναι ευέξαπτος και ανίκανος για αυτοέλεγχο, φιλήδονος, ψεύτης κ.λπ. Κατάπληξη και γέλια των φίλων, που τα μετέφεραν όλα στον Σωκράτη. Έτσι ακριβώς ήμουν, τους απαντά∙ έκτοτε άλλαξα τον εαυτό μου, τα ελαττώματα όμως αυτά παρέμειναν χαραγμένα στο πρόσωπό μου. 

Ας επανέλθουμε για λίγο στην φιλία. […] Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι στην ελληνική αντίληψη –και ο Αριστοτέλης το αναφέρει ρητά- φιλία μόνο μεταξύ ίσων μπορεί να υπάρχει. Αυτό είναι εξάλλου που την ανάγει στο κατεξοχήν δημοκρατικό συναίσθημα. Θα ήταν γελοίο, λέει, να φανταστούμε ότι δεσμοί φιλίας μπορούν να συνδέσουν ένα θνητό με τον Δία. Από την άλλη, το συναίσθημα αυτό απευθύνεται σε ότι αξιολογούμε θετικά στον άλλο […] Βλέπετε λοιπόν ότι η φιλία εξαρτάται, κατά μια έννοια, από την πολιτική θέσμιση της πόλης, δεδομένου ότι η ίδια η πόλη θέτει τα άτομα ως ίσα, δημιουργώντας ως εκ τούτου τις συνθήκες για αυτό τον τύπο δεσμών. Και ταυτόχρονα η πόλη βεβαίως δίνει σε καθένα από τα μέλη της τη δυνατότητα να εξυψωθεί ώστε να γίνει άξιο φιλίας.

Υποθέστε τώρα ότι η θεμελιώδης ηθική προτροπή σε μια κοινότητα είναι η αγάπη, όχι η ανοχή ή η λύπηση, αλλά η αγάπη των πάντων ανεξάρτητα από το τι είναι ο καθένας, επιπλέον δε ότι πρέπει η αγάπη αυτή να επιδεικνύεται ακόμη περισσότερο όταν το άτομο δεν αξίζει ηθικά. Σε αυτό ακριβώς έγκειται, όπως ξέρουμε, το περιεχόμενο της χριστιανικής προτροπής σε ότι αφορά τις ατομικές σχέσεις. Ο πραγματικός χριστιανικός ήρωας είναι αυτός που μπορεί να φιλήσει τις πληγές των λεπρών ή ο Χριστός της παραβολής του Dostoevsky ο οποίος φιλά στο στόμα τον Μέγα Ιεροεξεταστή που μόλις του εξήγησε τις ορθολογικές φρικαλεότητες που γνωρίζετε.

Φυσικά δεν υπάρχει τίποτα παρόμοιο στον ελληνικό κόσμο. Η φιλία απευθύνεται στον άλλο στο βαθμό που ενσαρκώνει μια αξία, στο μέτρο που είναι καλός κἀγαθός, δηλαδή ένα ον «καλό και ωραίο». Όσο για τον έλεον, απευθύνεται σε όλο τον κόσμο, αλλά δεν πρόκειται για αγάπη. Είναι το γεγονός ότι άλλος λαμβάνεται υπόψη, η δυστυχία του μετρά και υπαγορεύει την ανάλογη δράση. Μπορεί να δείξει κανείς έλεον σε ένα λεπρό και να τον βοηθήσει χωρίς να τον αγαπά ούτε να αισθάνεται υποχρεωμένος να φιλήσει τις πληγές του.

Είναι αλήθεια ότι βρίσκουμε στον ελληνικό πνευματικό κόσμο κάτι που σηματοδοτεί ταυτόχρονα ένα όριο και μια αλλαγή, και για το οποίο ελέχθη –κακώς- ότι προανήγγειλε το χριστιανισμό. Πρόκειται βεβαίως για τη θέση που αποδίδει ο Πλάτων στον Σωκράτη […] και συνίσταται στην προτροπή του να μην απαντάς στο κακό με το κακό. Είναι προτιμότερο να υφίστασαι την αδικία από το να τη διαπράττεις. Είναι όμως διαφορετικό να πεις: μην απαντάς στο κακό με το κακό, πράγμα που αφορά στη συμπεριφορά μας και εξαρτάται από εμάς, είναι όπως λέει ο Αριστοτέλης, ἐφ' ἡμῖν, και είναι άλλο να λες: να αγαπάς αυτόν που σου κάνει κακό. Αυτή η προτροπή δεν αφορά την συμπεριφορά, αλλά στο συναίσθημα και είναι καθαυτή παράλογη, διότι κανείς δεν μπορεί να κυριαρχήσει τα συναισθήματα του. Δεν συζητώ καν για το αν πρέπει ή όχι να αγαπάμε αυτούς που κάνουν κακό. […] Εδώ έγκειται η διπλοπροσωπία ή η θεμελιώδης υποκρισία του χριστιανισμού. […]

Συμπεραίνοντας, ας επανέλθουμε σε δύο στοιχεία της άτυπης θέσμισης της κοινωνίας στην αρχαία Ελλάδα, δηλαδή στον έλεον και την φιλίαν. Διαβάστε σχετικά ή ξαναδιαβάστε αυτό το υπέροχο χωρίο των Ηθικών Νικομάχειων (Η, 1155a 23-29), όπου ο Αριστοτέλης λέει ότι πρόκειται για τη σημαντικότερη αρετή, σημαντικότερη ακόμη και από τη δικαιοσύνη, σε βαθμό που ο νομοθέτες δικαίως ασχολούνται περισσότερο με τη φιλίαν παρά με τη δικαιοσύνη […] Όπως και να’ χει το πράγμα, αντιμετωπίζει αρνητικά το γεγονός ότι οι τύραννοι δεν συμβιβάζονται με τη φιλία μεταξύ πολιτών και προσθέτει ότι αν η φιλία βασίλευε πάνω στην πόλη, δεν θα υπήρχε ανάγκη δικαιοσύνης διότι όπως λέει η παροιμία, «τα πάντα είναι κοινά μεταξύ φίλων» (Η, 1159B 30).

Κορνήλιος Καστοριάδης, Η ελληνική ιδιαιτερότητα II. Η Πόλις και οι νόμοι

(ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΙΤΙΚΗ, 2008, σελ. 266-276)

---

[1] Η λέξη προέρχεται από το εταίρος, που απαντάται ήδη στον Όμηρο με την έννοια του «συντρόφου, συναγωνιστή, μέλους της ίδιας ηλικιακής κλάσης». Στην Κλασική Αθήνα οι ¨εταιρείαι¨ (¨συντροφιές¨, ¨αδελφότητες¨) ήταν απλώς κύκλοι πολιτικών φίλων που συγκεντρώνονταν γύρω από ένα σημαίνον πρόσωπο ή οικογένεια.

[2] Πρβλ. Πλάτων, Πολιτεία, Ι, 576a∙ Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια, Θ, 1161a 30-35 – 1161b 1-10.

[3] Πρβλ. Κικέρων, Tusculanes, IV, 37

http://axia-logou.blogspot.gr/

**Ο Έλεος ήταν η προσωποποίηση του ομώνυμου συναισθήματος. Υπήρχε βωμός του στην αγορά των Αθηνών. Ιερείς του βωμοί αυτού ήταν ο Άδραστος και οι Ηρακλείδες.

ΕΓΩ: Μπίζνα Καλά Οργανωμένη

Εγώ, Εγώ, Εγώ... πόσο ανασφαλής, πόσο μικρόψυχος μπορεί να είναι τελικά ο ΕΓΩ;;;  Ο Εγώ που μας καλεί να δώσουμε άλλοθι στην εγωπάθειά του; Μας κουνάει το δάκτυλο παραδίδοντας και φροντιστηριακά μαθήματα ευεξίας μεσούσης της καπιταλιστικής κρίσης!

Ας χαρτογραφήσουμε λοιπόν την ανασφαλή, μικρόψυχη κοινωνία μας. Ανήκουμε νομοτελειακά στην πιο εγωπαθή γενιά. Είναι απότοκο της υπερμεγέθυνσης του καπιταλισμού... της ιδιοτέλειας, με την οποία μας γαλούχησε η καπιταλιστική κοινωνία. Το Εγώ είναι ο βασικότερος βαθμός υποκίνησης. Συμπεριφερόμαστε με βάση το συμφέρον μας και αυτή η στάση ζωής αφορά την συντριπτική πλειοψηφία του κοινωνικού συνόλου. Έχει χαθεί κάθε έννοια ανιδιοτελούς συλλογικότητας και η υστεροβουλία, ο καιροσκοπισμός είναι βασικά συστατικά της ημερησίας διατάξεως. Και κάπου εδώ αρχίζει το θέατρο του παραλόγου!!!

Ξεφύτρωσε σαν μανιτάρι η "φιλεύσπλαχνη" μεγαλοαστική τάξη!!! Νοιάζεται για τον άστεγο, τον άνεργο, τον ασθενή, τον φτωχό, τον περιθωριοποιημένο... και κάπως έτσι ξεκινάει το εμπόριο ελπίδας. Η τάξη που δημιούργησε αυτή την κοινωνία των κοινωνικών ανισοτήτων έρχεται να αποποιηθεί των ευθυνών της με αντίδωρα! Φωτογραφιούλες, "φιλανθρωπικές" γραφικές μαζώξεις με υποδήματα-ενδύματα χιλιάδων ευρώ ανά παριστάμενο, δείπνα Λουκούλλεια με άφθονη σαμπάνια να ρέει, χάχανα, πόζες, μουσικούλα, χορό και όλα αυτά για την αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας (την έχει διαβαθμίσει κιόλας η καπιταλιστική κοινωνία!!!)... για ένα κόσμο καλύτερο! Τόσος πόνος πια, για τον αναξιοπαθούντα από τον κεφαλαιοκράτη, τόση αγωνία να κάνει ο κεφαλαιοκράτης τον κόσμο καλύτερο υποδυόμενος τον φιλάνθρωπο, είναι "λιγουλάκι" δύσοσμη.

Με το εμπόριο λοιπόν, life style ελπίδας, δεν γίνεται ο κόσμος καλύτερος και μην αυταπατόμαστε. Και επειδή περίσσεψε η υποκρισία σε περιόδους κρίσης, ας πούμε και μερικούς λόγους, που μπορεί να δικαιολογεί την "φιλευσπλαχνία" τους:

1. Νομιμοποίηση παράνομων εσόδων με εικονικά τιμολόγια. Έτσι εξυπηρετούνται οι φοροαποφεύγουσες-διαφεύγουσες επιχειρήσεις... μιλάμε για Μπίζνες Καλά Οργανωμένες!!! Σας δίνουμε ένα πακέτο μακαρόνια εμφαίνεται ότι δώσαμε 10, βγάζουμε την προμήθεια μας, βγάζει και ο επιχειρηματίας, τρώει και ο φτωχός!!!

2. Λαοφιλής τακτική για να απενοχοποιήσει την τάξη που δημιούργησε την κρίση. Το απόλυτο πλυντήριο στην συνείδηση του φτωχού! Ο φτωχός διακατεχόμενος από το "συνδρόμου του ομήρου", εκφράζει την αμέριστη ευγνωμοσύνη του στον "ελεήμονα" (δηλ σε αυτόν που τον έφερε στην κατάσταση που βρίσκεται!!!). Σε ευχαριστούμε Μανδάμ Ντε Γκαλά! Χάρη σε εσένα απολαμβάνουμε ένα πιάτο φαΐ, λέει ο φτωχός!!! Ήρωας ο "ελεήμονας" εφοπλιστής, πολιτικάντης, επιχειρηματίας...

3. Προσωπική προβολή για πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους. Αυξάνεται έτσι η επιρροή στις πλατιές λαϊκές μάζες! Προωθούνται συγκεκριμένοι σάπιοι πολιτικάντηδες, για ν' ανατροφοδοτήσουν το γνωστό σάπιο πολιτικό σκηνικό. Ικανοποιείται ο ναρκισισμός, η ματαιοδοξία, η ιδιοτέλεια.

4. Τα προϊόντα που διακινούνται πολλές φορές είναι κοντά στην ημερομηνία λήξης! Άλλες φορές δεν είναι κατάλληλα προς κατανάλωση! Ξεχάσατε το κίνημα πατάτας; Με αφορμή το υποτιθέμενο αυτό αυθόρμητο κίνημα, μοιράστηκαν ΟΛΕΣ οι χαλασμένες πατάτες οι οποίες θα ΕΜΕΝΑΝ αδιάθετες και θα πήγαιναν στην χωματερή! Έτσι τις πουλήσαμε και βγάλαμε και κέρδος! Ποιος θα αγόραζε "ΠΑΤΑΤΑ" πατάτα;

5. Προώθηση Καρτέλ επιχειρήσεων. Το κύκλωμα των επιχειρήσεων αυτών κρατούν τεχνηέντως τις τιμές υψηλά και ευθυγραμμισμένες, αλληλοϋποστηρίζονται και αποκομίζουν μεγαλύτερα οφέλη.

Στα γρήγορα σας παραθέσαμε 5 από τους βασικότερους λόγους που εμφανίστηκαν οι "φιλεύσπλαχνοι"!!!

Για όσους μας κουνούν το δάκτυλο και προστρέξουν να μας πουν μικρόψυχους, ανασφαλείς, καχύποπτους κτλ τους λέμε πως στο μέλλον θα αποδειχθεί ποιες ήταν οι πραγματικές προθέσεις τους. Η κρίση ξετυλίγει πολλά από τα εγωκουβάρια τους.

Όσοι μείνουν στο απυρόβλητο, δεν σημαίνει πως είναι και υπεράνω κάθε υποψίας. Απλά το καπιταλιστικό σύστημα κρίνει ότι στην παρούσα φάση του είναι χρήσιμοι!

Γράφει ο Κάντζος Αριστείδης

ΝΟΜΙΚΑ ΑΝΑΛΑΤΑ - http://nomika-analata.blogspot.gr

Ο εφιάλτης της πολυπολιτισμικότητας: το 50% των μουσουλμάνων της Ευρώπης ζητούν εξισλαμισμό της κοινωνίας και τη σαρία

Soeren Kern, Dreuz  (εβραϊκό βελγικό ιστολόγιο)            (μτφ. Κριστιάν)

Η πλειοψηφία των μουσουλμάνων στην Ευρώπη πιστεύουν ότι ο ισλαμικός νόμος της Σαρίας θα έπρεπε να υπερισχύει από τα κοσμικά συντάγματα και τους νόμους της χώρας υποδοχής τους. 
Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, ο ισλαμικός φονταμενταλισμός αυξάνεται πολύ γρήγορα στη Δυτική Ευρώπη.

Μια συγκριτική μελέτη της ολοκλήρωσης των Τούρκων και Μαροκινών μεταναστών, η οποία διεξήχθη σε έξι δυτικές χώρες  -Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία και Σουηδία- κυκλοφόρησε στις 11 Δεκεμβρίου από το WZB Berlin Social Science Center, ένα τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά ερευνητικά ιδρύματα στις κοινωνικές επιστήμες.

Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, με επικεφαλής τον Ολλανδό κοινωνιολόγο Ruud Koopmans και που χρηματοδοτείται από τη γερμανική κυβέρνηση:

·        Το 65% των ερωτηθέντων μουσουλμάνων δήλωσαν σαφώς ότι ο ισλαμικός νόμος της Σαρία είναι πιο σημαντικός γι 'αυτούς από τους νόμους της χώρας στην οποία ζουν.

·        Το 75% των ερωτηθέντων συμμερίζεται την άποψη ότι υπάρχει μόνο μία νομιμοποιημένη ερμηνεία του Κορανίου, η οποία θα έπρεπε να ισχύει για όλους τους μουσουλμάνους.

·        Σχεδόν το 60% των μουσουλμάνων πιστεύουν ότι η κοινότητά τους πρέπει να επιστρέψει στις ισλαμικές ρίζες της.

·        Το 44% των ερωτηθέντων Μαροκινών και Τούρκων συμφωνούν με αυτές τις φονταμενταλιστικές δηλώσεις.

·        Αυτές οι φονταμενταλιστικές ιδέες εξαπλώνονται όχι μόνο μεταξύ των νέων μουσουλμάνων, αλλά και στα άτομα με μεγαλύτερη ηλικία.

Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός είναι πιο έντονος στην Αυστρία, όπου:

·        Το 73% των μουσουλμάνων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι η Σαρία είναι πιο σημαντική από τους κοσμικούς νόμους του κράτους,

·        Το 79% δηλώνουν ότι υπάρχει μόνο μία σωστή ερμηνεία του Κορανίου και θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλους

·        Το 65% πιστεύουν ότι οι μουσουλμάνοι πρέπει να επιστρέψουν στις ισλαμικές ρίζες τους,

·        και το 55% συμφωνεί με τις ιδέες που εκφράστηκαν παραπάνω.

Ο συγγραφέας της μελέτης, λέει ότι οι συγκρίσεις με άλλες γερμανικές μελέτες δείχνουν πολύ παρόμοιες τάσεις.

• Για παράδειγμα, το 2007, μια μελέτη για τους «Μουσουλμάνους στη Γερμανία, Muslim in Deutschland» αποκάλυψε ότι το 47% των Γερμανών μουσουλμάνων πίστευαν ότι οι νόμοι της σαρία ήταν ανώτεροι από τους νόμους του γερμανικού κράτους. Ως εκ τούτου, το να ακολουθήσουν τους κανόνες της «θρησκείας» τους υπερισχύει της δημοκρατίας.

 

http://infognomonpolitics.blogspot.gr

Ο κτηνοτρόφος από την Κρήτη: Ανάπτυξη του παλιού αεροδρομίου του Ελληνικού προς όφελος των Ελλήνων

Μια οικονομία δεν έχει σημασία  μόνο αν αναπτύσσεται, έχει και σημασία προς όφελος ποιων αναπτύσσεται.
Η βλακώδης άποψη, αν είναι μόνο βλακώδης και όχι καθαρά προδοτική, ότι τα ξένα κεφάλαια και το πέρασμα του συνόλου της ελληνικής οικονομίας σε ξένους θα φέρουν την ευημερία,  πλέον δεν γίνεται πιστευτή ούτε από τους πιο ανίδεους περί των οικονομικών ενός τόπου.
Μια Ελλάδα μη παραγωγική -εξαγωγική και με το σύνολο των υποδομών της (δρόμοι λιμάνια αεροδρόμια), των υπηρεσιών της (τράπεζες τουρισμός μαρίνες τηλεφωνία σκουπίδια καζίνο νερό ρεύμα κτλ) της λιανικής (σούπερ μάρκετ διατροφή κρέας κτλ) να ανήκουν σε ξένους ή Τούρκους, δεν έχει καμία τύχη να υπάρχει ως κράτος τα επόμενα δέκα είκοσι χρόνια.
Ίσως δεν είναι τόσο σημαντικό να σωθεί η οικονομία, όσο σημαντικό είναι να κρατηθεί η οικονομία σε ελληνικά χέρια.
Το κράτημα της οικονομίας σε ελληνικά χέρια είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εθνική συνοχή και την φυσική μας μελλοντική ύπαρξη ως συντεταγμένος λαός και ελληνική πολιτεία.
Η μονότονη αναζήτηση ξένου επενδυτή και στο αεροδρόμιο του ελληνικού είναι λάθος.
Προτείνω ένα πανεπιστήμιο (η το ίδιο το υπουργείο ή ο Δήμος ) να σχεδιάσει και να αποφασίσει πως  πρέπει να αναπτυχθεί ο χώρος.
Να γίνουν  πχ, δύο καζίνο, τρία ξενοδοχεία, δύο ουρανοξύστες, δύο πολυκαταστήματα, πέντε χιλιάδες κατοικίες,  μια πίστα φόρμουλας 1 στα πρότυπα της πίστας του Μονακό, ένα ναυτιλιακό ειδικού φορολογικού καθεστώτος κέντρο, και ένα πάρκο.  (γιατί αυτά θα  σχεδιάσει  και ο ξένος επενδυτής, δεν θα φτιάξει πυρηνικούς εκτοξευτήρες).
Η ελληνική πολιτεία στην συνέχεια θα δώσει προς πώληση την ήδη σχεδιασμένη περιοχή ανά τμήμα, δίνοντας έτσι το δικαίωμα της διασποράς της επένδυσης και  στον ντόπιο έλληνα μικρό επιχειρηματία να επενδύσει σε ένα ξενοδοχείο ή σε δύο καταστήματα ή πέντε κατοικίες, ή σε ένα καζίνο, βέβαια βάζοντας αυστηρούς χρόνους αποπερατώσεις στον κάθε επενδυτή, διαφορετικά θα αποβάλλεται
Η έκταση του παλιού αεροδρομίου είναι μεγαλύτερη από του Μονακό κατά 3,3 φορές.
Για την ιστορία το Μονακό εκλέγει δική του κυβέρνηση, έχει δικό του δικαστήριο και βέβαια πρίγκιπες.
Αναρωτιέμαι γιατί θα πρέπει η Ελλάδα να παραδώσει ως κράτος εν κράτη, όλη αυτήν την έκταση σε έναν Τούρκο εν λευκώ  ή σε οποιοδήποτε άλλο επιχειρηματία, ο οποίος θα φορτώνει κάθε Δευτέρα πρωί ένα αεροπλάνο ρευστό να το βγάζει εκτός Ελλάδας, κατά τον ίδιο τρόπο που το κάνουν και τα ξένα σούπερ μάρκετ, στεγνώνοντας έτσι την Ελλάδα από ρευστό για τα επόμενα 1000 χρόνια.
Στις επενδύσεις δεν έχει τόσο σημασία το που παράγεται ένας τζίρος, έχει και σημασία το που πάει ή που καταναλώνεται αυτός ο τζίρος.
Αν συνεχίσει ο σημερινός τρόπος ανάπτυξης διά του ξεπουλήματος σε ξένους μεγάλων κομματιών γης, σε λίγα χρόνια θα έχει μετατραπεί η Ελλάδα και οι δήμοι σε τοπικά βιλαέτια ξένων ιδιοκτητών.
Είναι άλλο το στήσιμο από έναν ξένο ενός εργοστασίου αυτοκινήτων στην Θήβα και είναι άλλο το πέρασμα πέντε νησιών σε ξένα χέρια.
Οι έλληνες εφοπλιστές θα έπρεπε να έχουν είδη απαιτήσει σε συνεργασία με τον τοπικό δήμο, να τους έχει παραχωθεί επί πληρωμή βέβαια, ένα μέρος του ελληνικού και να είχαν είδη οργανώσει ένα διεθνές ναυτιλιακό ειδικού φορολογικού καθεστώτος κέντρο.


http://infognomonpolitics.blogspot.gr

γελοιογραφίες