2016

Ελαφρά τη καρδία

 ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ο ​​Θουκυδίδης, αν θυμάμαι καλά, λέει πως την είδηση για την καταστροφή του εκστρατευτικού σώματος στη Σικελία την έφερε στην Αθήνα ένας κουρέας από τον Πειραιά. Οι ειδήσεις ταξίδευαν αργά τον καιρό εκείνο. Οι Αθηναίοι δεν τον πίστεψαν, επειδή δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να τον πιστέψουν, και τον έριξαν στη φυλακή. Μερικές ημέρες αργότερα, όμως, η πραγματικότητα τους χτύπησε την πόρτα, όταν άρχισαν να φτάνουν στην πόλη όσοι οπλίτες είχαν γλιτώσει από τα καταναγκαστικά έργα στα λατομεία των Συρακουσών. Το πρόσωπό τους ήταν σημαδεμένο. Ηταν οι ζωντανές μαρτυρίες του αδιανόητου. Ο μεγαλύτερος στόλος που είχε οργανώσει ποτέ η θαλασσοκράτειρα δεν υπήρχε πια. Η πόλη είχε περάσει στην επικράτεια του χειρότερου.

Ο ιστορικός καταγράφει με ακρίβεια την ελαφρότητα με την οποία οι Αθηναίοι αποφάσισαν την εκστρατεία. Τα γράφει εκ των υστέρων βέβαια, γνωρίζοντας την καταστροφή, όμως, ακόμη και στην περιγραφή της ευφορίας που επικρατούσε την ημέρα του απόπλου διακρίνεις, ανάμεσα στις γραμμές, τη σκιά του επερχόμενου ολέθρου. Το επεισόδιο με το πλοίο του Αλκιβιάδη, που άνοιξε δρόμο λες και συμμετείχε σε αγώνες ταχύτητας και όχι σε πολεμική εκστρατεία, είναι χαρακτηριστικό. Δεν θυμάμαι αν κάπου χρησιμοποιεί την έκφραση «ελαφρά τη καρδία». Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω καν αν είναι αρχαία ή νεότερη. Σημασία έχει ότι ταιριάζει απόλυτα σε ένα από τα επεισόδια που σημάδεψαν την ιστορία των Αθηνών και οδήγησε στο τέλος της πρώτης δημοκρατίας.

Η ελαφρότητα μπορεί να συμβαδίζει με την παντοδυναμία και τη συνεπαγόμενη αλαζονεία. Πολλώ μάλλον όταν χαρακτηρίζει έναν πληθυσμό ο οποίος επινόησε τον τρόπο για να διαχειρίζεται μόνος του τις τύχες του, την αυτοδιάθεση που λέει και ο Καστοριάδης. Εναν πληθυσμό, ο οποίος είχε πολλούς λόγους για να εμπιστεύεται τις δυνάμεις του. Δύο μόλις γενιές πριν είχε αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία του καιρού του και ζούσε στη σκιά των μεγάλων έργων της εποχής του Περικλή, αυτού που τους είχε διαβεβαιώσει «Από τους έπειτα θαυμασθησόμεθα» και δεν έπεσε έξω. Η ελαφρότητά τους στηριζόταν στο βάρος της ισχύος τους και της αρχιτεκτονικής του Παρθενώνα. Η Αθήνα ήταν υποκείμενο της Ιστορίας της.

Στη σημερινή Ελλάδα, στην πτωχευμένη χώρα που κρέμεται σαν τσαμπί στο νότιο άκρο της Βαλκανικής, έτοιμο να αποκοπεί και να χαθεί στα νερά της Μεσογείου, η ελαφρότητα είναι και άκομψη και αντιαισθητική. Η κοινή πεποίθηση πως εμείς δεν φταίμε για τίποτε, ούτε για την πτώχευση ούτε για την πλημμυρίδα των πληθυσμών που μετακινούνται προς την Ευρώπη από τη σπαρασσόμενη Εγγύς Ανατολή, χρησιμοποιείται για να μας απαλλάξει από όλες τις δυνατές ευθύνες, συλλογικές και ατομικές. Είναι όμως ομολογία εθνικής πανωλεθρίας, παραδοχή πως είμαστε αντικείμενα μιας Ιστορίας η οποία φτιάχνεται αλλού και από άλλους.

Ελαφρά τη καρδία περάσαμε το 2015. Ετσι παίξαμε με τους εταίρους μας, έτσι αντιμετωπίσαμε το κύμα των οκτακοσίων και βάλε χιλιάδων ψυχών που πέρασαν τα ανύπαρκτα σύνορα του Αιγαίου, και έτσι συνηθίσαμε το χειρότερο, από το κλείσιμο των τραπεζών ώς τις κατασκηνώσεις στο κέντρο της Αθήνας.

Μένει να αποδειχθεί αν η Ελλάδα έχει ακόμη κάποιο βάθος ή κάποιο βάρος για να αντισταθμίσει την αβάσταχτη ελαφρότητά της. Με τις ευχές μου για καλή χρονιά εννοείται.

http://www.kathimerini.gr

Στο Βλαδιβοστόκ, ρωσική βότκα

«Πέθανε» από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, «αναστήθηκε» και μετά πήγε να το γιορτάσει πίνοντας

Μία ιστορία που θα μπορούσε να προκύψει μόνο από τη φαντασία σεναριογράφων κωμωδιών σημειώθηκε στο Βλαδιβοστόκ της Ρωσίας με πρωταγωνιστή έναν λάτρη της βότκας.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Lenta.ru ένας άνδρας από το Βλαδιβοστόκ έπινε μαζί με ομάδα φίλων του σε μπαρ, όταν έπειτα από το τελευταίο ποτήρι βότκας έχασε τις αισθήσεις του.
Ανήσυχοι οι φίλοι του, κάλεσαν γιατρό, ο οποίος αφού εξέτασε τον άνδρα ανακοίνωσε το θάνατό του και έδωσε εντολή για τη μεταφορά της σορού του σε νεκροτομείο της περιοχής.
Ωστόσο, λίγη ώρα αργότερα, αφού η… σορός βρισκόταν στο ψυγείο του νεκροτομείου και αφού είχε εκδοθεί το πιστοποιητικό θανάτου, μία εργαζόμενη άκουσε περίεργους θορύβους με αποτέλεσμα να ειδοποιήσει τους γιατρούς ενημερώνοντάς τους σχετικά.
Εκείνοι την αντιμετώπισαν, τουλάχιστον, με καχυποψία και σύμφωνα με την ιστοσελίδα οι γιατροί κι η εργαζόμενη αντιπαρατέθηκαν σε τέτοιο βαθμό που κάλεσαν την αστυνομία.
«Μόλις έφτασαν οι αστυνομικοί άνοιξαν την πόρτα του νεκροτομείου και είδαν στο διάδρομο έναν άνδρα σε κατάσταση σοκ», δήλωσε επικεφαλής της αστυνομίας στο Βλαδιβοστόκ στο Lenta.ru, εξηγώντας πως ο άνδρας χτυπώντας με τα χέρια του άνοιξε τελικά τη θύρα του ψυγείου όπου βρισκόταν.
Ο τυχερός άνδρας για να γιορτάσει την… ανάστασή του επέστρεψε στο μπαρ όπου είχε διαπιστωθεί ο θάνατός του, στο οποίο οι φίλοι του έπιναν για να ξεχάσουν την τραγωδία.
Μόλις τον είδαν να στέκεται όρθιος μπροστά τους δε μπορούσαν να το πιστέψουν, όταν, όμως, τους εξήγησε όλα όσα συνέβησαν τότε όλοι μαζί άρπαξαν ένα ακόμα μπουκάλι βότκας και ξεκίνησαν πάλι να πίνουν για να γιορτάσουν αυτή τη φορά την επιστροφή του στη ζωή.

http://www.protothema.gr

ΑΣΤΕΙΟ

ΑΝΕΚΔΟΤΟ

- Στο στρατο εμαθα να σκοτωνω με 5 διαφορετικους τροπους
- Φιλε εγω εμαθα να σκοτωνω αθορυβα με 50 τροπους
- Καλα ρε τι ησουν;
- Μαγειρας

Χρ.Γιανναράς – Εύχομαι να ανακαλύψουν τα σημερινά παιδιά ότι Έλληνας δε γεννιέσαι, γίνεσαι…

Kύριε Γιανναρά, υπάρχει η αίσθηση ότι σήμερα βιώνουμε το τέλος μιας εποχής. Ποιες είναι οι συνέπειες στην Eλλάδα;

Tις συνέπειες τις βιώνουμε, με οδύνη και πανικό, κάθε μέρα. Aλλά ο περιγραφικός εντοπισμός τους μάλλον κουράζει και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να τις αναχαιτίσει.

Πώς αντιλαμβάνεστε την οικονομική κρίση που μας έπληξε τα τελευταία χρόνια; Yπήρχε, άραγε, εναλλακτική λύση;

Πιστεύω ότι υπήρχε εναλλακτική λύση. Aυτή θα μπορούσε να είναι η επικέντρωση όλων των προσπαθειών στην «κατά κεφαλήν καλλιέργεια», αλλά και στη συνειδητοποίηση των κριτηρίων «ποιότητας» της ζωής. Γιατί τη Φινλανδία ή την Eλβετία δεν τις διαλύει η «κρίση»;

Tις προηγούμενες δεκαετίες είχε επικρατήσει ευρέως η «φιγούρα» και η υπερκατανάλωση. Πιστεύετε ότι η κρίση μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά σε επίπεδο αξιών;

H ζωή προχωρεί με βάση τις ανάγκες των ανθρώπων, όχι τις αφηρημένες «αξίες». Στις προηγούμενες δεκαετίες, ανάγκη των Eλλαδιτών ήταν η φιγούρα και η καταναλωτική απληστία. Kαι κάπως έτσι φτάσαμε στη σημερινή καταστροφή: στον πρωτογονισμό της εξουσίας με ανυπαρξία λαϊκής αντίδρασης.

O στόχος της E.E. ήταν η σύγκλιση (η πολιτική, η οικονομική, η πολιτιστική). Tι έχει μείνει απ' όλα αυτά; Eίναι, πια, απλώς μία παρακαταθήκη; Ή παραμένει σοβαρή ως προοπτική;

H «σύγκλιση» με την Eυρώπη κατανοήθηκε στην Eλλάδα, μόνο σαν ξιπασμένη μίμηση, σαν ένας επιδερμικός πιθηκισμός. Kαι η ένταξή μας αρχικά στην Eυρωπαϊκή Eνωση και έπειτα στη Nομισματική Eνωση, όλα έγιναν με την ξιπασιά του μειονεκτικού επαρχιώτη. Φοβούμαι πως δεν υπάρχει «κάθαρση» σε τόσο φτηνιάρικες τραγωδίες.

Πιστεύετε ότι αυτή τη στιγμή λείπουν οι πολιτικοί ηγέτες από την Eλλάδα, αλλά και από την υπόλοιπη Eυρώπη; Yπάρχει η αίσθηση ότι έχουμε πολιτικούς-μάνατζερ, χωρίς μακρόπνοα σχέδια, οι οποίοι βλέπουν το πολιτικό αξίωμα ως μία μόνο δουλειά για το βιογραφικό τους.

Aπό ποια σχολεία να βγουν οι ηγέτες, από ποιο κοινωνικό κλίμα; Σε κάθε παραμικρή πτυχή του κοινού βίου η ποιότητα είναι εν διωγμώ, η αναξιοκρατία ο κανόνας, η αριστεία θεσμικά αποκλεισμένη από παντού. Mετρείστε πόσοι μικρονοϊκοί καραγκιόζηδες έχουν περάσει από υπουργικούς θώκους, πόσοι από τον υπόκοσμο στελεχώνουν τα μέσα πληροφόρησης και ψυχαγωγίας, πόσες κωμικές φιγούρες λανσάρονται σαν κορυφαίοι της διανόησης και της Tέχνης.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας σήμερα;

Kατά τη γνώμη μου, πιθανόν εσφαλμένη, η μεθοδική θεσμική εξάλειψη κάθε αξιολόγησης. Eχει καταργηθεί κάθε δυνατότητα να ξεχωρίσει ο ικανός από τον ανίκανο, ο εργατικός από τον φυγόπονο, ο συνεπής από τον μπαγαπόντη, ο αξιοπρεπής από τον πουλημένο, ο ευφυής από τον εξυπνάκια. Mια κοινωνία με καταργημένη τη λειτουργία της κριτικής αποτίμησης, είναι καταδικασμένη να εξαφανιστεί ιστορικά.

Iστορικά ποιες είναι οι ευκαιρίες που έχασε η Eλλάδα για να γίνει σύγχρονο κράτος;

Δεν μπορώ να τολμήσω επιγραμματική απάντηση σε ένα τέτοιο ερώτημα. Δεν ξέρω κι αν υπήρξαν «ευκαιρίες».

Aπό τώρα και στο εξής τι θα μπορούσε να γίνει για να πάνε τα πράγματα καλύτερα; Yπάρχουν περιθώρια για μία εμπράγματη αισιοδοξία;

Περιθώρια για αισιοδοξία υπάρχουν, όταν υπάρχουν στόχοι. Aκούσατε ποτέ κάποιον από τους υπεύθυνους για την πορεία της χώρας να μιλάει για στόχο άλλον από την αύξηση της καταναλωτικής ευχέρειας; Oσο παίζουμε όλοι στο ίδιο γήπεδο του ιστορικο-υλιστικού μηδενισμού, μαρξιστικού ή καπιταλιστικού, το ίδιο κάνει: Eλπίδα για ανάκαμψη δεν υπάρχει.

Ποια πράξη θεωρείτε επαναστατική σήμερα;

Kάθε πράξη που προάγει την ποιότητα, σε οποιαδήποτε πτυχή του βίου.

Tι συμβουλεύετε τους νέους ανθρώπους για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν εκείνοι στην εποχή τους;

Oι συμβουλές είναι άγονη πρακτική. Θα ευχόμουν μόνο να ανακαλύψουν τα σημερινά παιδιά, ότι Eλληνας δεν γεννιέσαι, γίνεσαι. H ελληνικότητα θα είναι πάντα προσωπική ανακάλυψη, άσχετη με την τραγωδία του αποτυχημένου κράτους.

Νομιμοποιήθηκε το πλιάτσικο του κοινωνικού χρήματος

Eμείς, τελικά, τι κάναμε λάθος ως κοινωνία; Ποιες είναι οι ευθύνες μας, αλλά και οι αιτίες που μας έφεραν σε αυτήν την οικονομική κρίση και στα Mνημόνια;

Aφεθήκαμε παθητικά στον «κοινωνικό μετασχηματισμό» του Aνδρέα. Eπεισε τη μάζα ότι «όλα επιτρέπονται», εξάλειψε την αίσθηση του «δημοσίου συμφέροντος», την έγνοια για το «κοινό καλό». Aπό τότε σαν να νομιμοποιήθηκε το πλιάτσικο του κοινωνικού χρήματος, η λωποδυσία κάθε κοινωνούμενου αγαθού. O Eλλαδίτης κλέβει τις κουρτίνες των θαλάμων και τα σκεπάσματα από τη λεκάνη τουαλέτας στα νοσοκομεία. Kαταστρέφει τα σήματα της Tροχαίας και τις πινακίδες μόνο για να ικανοποιήσει την αρρωστημένη αντικοινωνική του επιθετικότητα. Kαι, βέβαια, ο βανδαλισμός των σχολικών και πανεπιστημιακών κτιρίων κραυγάζει την παρακμή μας.

  Συνέντευξη του Χρήστου Γιανναρά στον Γιώργο Βαϊλάκη

   Πηγή: imerisia

Αντικλείδι , http://antikleidi.com

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ: 52 σοφές ρήσεις του φιλοσόφου

 

52 γνώμες (ηθικές, φιλοσοφικές, κοινωνικές, παιδευτικές, πολιτικές και άλλες) του «Φυσικού Φιλοσόφου» Δημόκριτου του Αβδηρίτη (π. 460 – π. 370 π.Χ.), γνωστού ως θεμελιωτή τής «ατομικής θεωρίας».

Ο Δημόκριτος προεξέτεινε τις φυσικές και κοσμολογικές δοξασίες τού δασκάλου του Λεύκιππου (β΄ μισό τού 5ου π.Χ. αιώνα). Θεωρούσε ότι η Φύση συγκροτείται από άπειρα και άτμητα σωματίδια, τα «άτομα», που κινούνται μέσα σε ένα άπειρο κενό, θεωρία που επιβεβαιώνεται με τα σημερινά επιστημονικά και τεχνολογικά μέσα.

Άξιο προσοχής είναι το ότι ο Δημόκριτος, όπως και όλα τα μεγάλα πνεύματα της Αρχαίας και της σύγχρονης εποχής, συνδυάζει πολυσχιδή σοφία, έτσι που μας εντυπωσιάζουν ακόμη και σήμερα οι υψηλές και πρωτοποριακές συλλήψεις του όχι μόνο στη Φιλοσοφία, αλλά και γενικά στη ζωή.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ (Επιλογή Μάριου Πλωρίτη, μετάφραση Νικ. Κατοίκου)
1. «Αγαθόν δε ου το μη αδικείν, αλλά το μη εθέλειν (αδικείν)», Δημοκρίτου απόσπασμα 69. – Αληθινή αρετή δεν είναι απλώς το να αποφεύγεις την αδικία, αλλά κυρίως το να μην την επιθυμείς καν.
2. «Όπερ μάλιστα την αρετήν συνέχει, το αιδείσθαι», Δημ. 179. – Εκείνο που περισσότερο από όλα τα άλλα συγκρατεί την αρετή, είναι η αιδώς (ο σεβασμός, ο αυτοσεβασμός, η συστολή για αποφυγή κακής πράξης).
3. «Αληθομυθέειν χρεών (εστιν), ου πολυλογέειν», Δημ. 225. – Έχουμε χρέος να αληθολογούμε και όχι να πολυλογούμε.
4. «Αλογιστίη μη ξυγχωρέειν ταίσι κατά τον βίον ανάγκαις», Δημ. 289. – Είναι αφροσύνη να μη συμβιβάζεται κανείς με τις πρακτικές ανάγκες τής ζωής.
5. «Αμαρτίης αιτίη η αμαθίη του κρέσσονος», Δημ. 83. – Αιτία σφάλματος είναι η αμάθεια του ισχυροτέρου.
6. «Κρέσσον τα οικήια ελέγχειν αμαρτήματα ή τα οθνεία», Δημ. 60. – Είναι καλύτερα να αποδοκιμάζουμε τα δικά μας σφάλματα παρά τα ξένα.
7. «Ο μεν επιτυχών γαμβρού εύρεν υιόν, ο δε αποτυχών απώλεσε και θυγατέρα», Δημ. 272. – Όποιος πέτυχε καλόν γαμπρό, είναι σαν να βρήκε γιό, ενώ όποιος απέτυχε σε αυτό, είναι σαν να έχασε και τη θυγατέρα του.
8. «Γνώμης δύο εισίν ιδέαι, η μεν γνησίη, η δε σκοτίη», Δημ. 11. – Υπάρχουν δύο είδη γνώσης, η αληθινή (σαφής) και η ανακριβής (ασαφής).
9. «Η εν δημοκρατίη πενίη τής παρά τοις δυνάστησι (δυνάσταις) καλεομένης ευδαιμονίης τοσουτόν εστίν αιρετωτέρη, οκόσον (οπόσον) ελευθερίη δουλείης», Δημ. 251. – Η φτώχεια (που παρατηρείται) μέσα στο δημοκρατικό πολίτευμα είναι τόσο προτιμότερη από τη δυναστική «ευδαιμονία», όσο (προτιμότερη είναι) η ελευθερία από τη δουλεία.
10. «Μηδέ υπέρ τε δύναμιν αιρείσθαι τού εωυτού και (υπέρ) φύσιν», Δημ. 3.3. – Να μην προβαίνεις σε επιλογές που ξεπερνούν τη δύναμή σου και τη φύση.
11. «Ελπίδες μεν των ορθά φρονεόντων εφικταί, αι δε των αξυνέτων αδύνατοι», Δημ. 58. – Οι ελπίδες τών συνετών είναι πραγματοποιήσιμες, ενώ εκείνες τών ασυνέτων ουτοπικές.
12. «Ευδαιμονίη ουκ εν βοσκήμασιν οικεί ουδέ εν χρυσώ. ψυχή οικητήριον δαίμονος», Δημ. 171. – Η ευτυχία δεν κατοικεί στα ζώα που βοσκούν, ούτε στον χρυσό. ενδιαίτημα του Θεού (που είναι πηγή τής ευτυχίας) είναι η ψυχή (του ανθρώπου).
13. «Πάντων κάκιστον η ευπετείη παιδεύσαι την νεότητα. αύτη γάρ εστιν ή τίκτει τάς ηδο-νάς ταύτας, εξ ών η κακότης γίγνεται», Δημ. 178. – Το χειρότερο στοιχείο στην εκπαίδευση της νεολαίας είναι η ευκολία. διότι αυτή γεννάει εκείνες τις ηδονές, από τις οποίες προέρχεται η κακία.
14. «Ούτε τέχνη ούτε σοφίη εφικτόν, εάν μη μάθη τις», Δημ. 59. – Έξω από τη μάθηση δεν μπορεί κανείς να γίνει κάτοχος της Τέχνης ή της Επιστήμης.
15. «Το αεί μέλλειν ατελέας ποιεί τας πρήξιας», Δημ. 81. – Οι συνεχείς αναβολές οδηγούν σε ατελείς πράξεις.
16. «Ανθρώποισι των αναγκαίων δοκεί είναι παίδας κτήσασθαι», Δημ. 278. – Η απόκτηση παιδιών φαίνεται στους ανθρώπους ότι είναι κάτι το ηθικώς αναγκαίο.
17. «Κρέσσονές εισιν αι των πεπαιδευμένων ελπίδες ή ο των αμαθών πλούτος», Δημ. 185. – Οι ελπίδες των μορφωμένων είναι πιο σημαντικές από τον πλούτο τών αμαθών.
18. «Σοφίη άθαμβος αξίη πάντων», Δημ. 216. – Η ήρεμη σοφία έχει καθολική αξία.
19. «Ανδρί σοφώ πάσα γη βατή», Δημ. 247. – Στον σοφό άνθρωπο είναι προσιτή κάθε χώρα.
20. «Άνθρωποι τύχης είδωλον επλάσαντο πρόσφασιν ιδίης αβουλίης», Δημ. 119. – Οι άνθρωποι επινόησαν τη θεά τύχη, για να δικαιολογούν τη δική τους απερισκεψία..

Δημόκριτος και Πρωταγόρας -Salvator Rosa -1664

21. «Φειδώ τοι χρηστή. εν καιρώ δε και δαπάνη», Δημ. 229. – Η φειδωλή (λελογισμένη) χρήση είναι ωφέλιμη. στον κατάλληλο χρόνο (ωφέλιμη είναι) και η δαπάνη.
22. «Εύ λογίζεσθαι, εύ λέγειν και πράττειν ά δει», Δημοκρίτου απόσπασμα 2. – Να σκέφτεσαι σωστά, να μιλάς σωστά και να πράττεις αυτά που πρέπει.
23. «Νόμω και άρχοντι και τω σοφωτέρω είκειν κόσμιον», Απ. 47. – Είναι φρόνιμο να δείχνεις υπακοή στον νόμο, στον άρχοντα και σε κάθε σοφότερόν σου.
24. «Χαλεπόν άρχεσθαι υπό χερείονος (=χείρονος)», Απ. 42. – Είναι βαρύ πράγμα να κυβερνάσαι από κάποιον χειρότερόν σου.
25. «Ο χρημάτων παντελώς ήσσων ουκ άν ποτέ είη δίκαιος», Απ. 50. – Όποιος είναι υποδουλωμένος στο χρήμα, δεν θα μπορούσε σε καμιά περίπτωση να είναι δίκαιος.
26. «Πολλοί, δρώντες τα αίσχιστα, λόγους αρίστους ασκέουσιν (=ασκούσιν)», Απ. 53α. – Πολλοί άνθρωποι, αν και διαπράττουν αισχρότατα έργα, ωστόσο λένε πανέμορφα λόγια.
27. «Προβουλεύεσθαι κρείσσον προ των πράξεων ή μετανοείν», Απ. 66. – Είναι καλύτερα να σκέφτεσαι πριν από τις πράξεις παρά να μετανοείς αργότερα γι’ αυτές.
28. «Μη πάσιν αλλά τοις δοκίμοισι πιστεύειν• το μεν γαρ εύηθες, το δε σωφρονέοντος (=σωφρονούντος)», Απ. 67. – Μη δείχνεις σε όλους εμπιστοσύνη παρά μόνο στους δοκιμασμένους• διότι το πρώτο αποτελεί ανοησία, ενώ το δεύτερο δείγμα σωφροσύνης.
29. «Δόκιμος ανήρ και αδόκιμος ουκ εξ ών πράσσει μόνον, αλλά και εξ ών βούλεται», Απ. 68. – Ο άξιος και ο ανάξιος δεν φαίνονται μόνο από όσα κάνουν, αλλά και από όσα θέλουν.
30. «Χρήματα πορίζειν μεν ουκ αχρείον, εξ αδικίης (=αδικίας) δε πάντων κάκιον», Απ. 78. – Το να αποκτάς αγαθά δεν είναι αισχρό• όμως, το να τα αποκτάς αδικώντας, είναι το χειρότερο από όλα.
31. «Κίβδηλοι και αγαθοφανέες (=αγαθοφανείς) οι λόγω μεν άπαντα, έργω δε ουδέν έρδοντες», Απ. 82. – Κάλπικοι και υποκριτές είναι όσοι στα λόγια κάνουν τα πάντα, ενώ στα έργα τίποτε.
32. «Πλεονεξίη (=πλεονεξία) το πάντα [μεν] λέγειν, μηδέν δε εθέλειν ακούειν», Απ. 86. – Είναι πλεονεξία το να λες τα πάντα, αλλά να μη θέλεις να ακούς τίποτε.
33. «Καλόν εν παντί το ίσον• υπερβολή δε και έλλειψις ού μοι δοκεί», Απ. 102. – Είναι ωραίο πράγμα η ισότητα παντού, ενώ η υπερβολή ή η έλλειψη είναι, νομίζω, το αντίθετο.
34. «Τους πόνους διώκειν, αφ’ ών τα μεγάλα και λαμπρά γίγνονται τοις ανθρώ-ποις», Απ. 157. – Να επιδιώκεις τούς κόπους, από τους οποίους προέρχονται τα μεγάλα και λα-μπρά αγαθά στους ανθρώπους.
35. «Ούτε λόγος εσθλός φαύλην πρήξιν (=πράξιν) αμαυρίσκει, ούτε πρήξις αγαθή λόγου βλασφημίη (=βλασφημία, δοτική) λυμαίνεται», Απ. 177. – Ούτε ένας καλός λόγος μπορεί να εξαλείψει μια κακή πράξη, ούτε μια καλή πράξη μπορεί να μολυνθεί από την κακολογία.
36. «Ομοφροσύνη φιλίην (=φιλίαν) ποιεί», Απ. 186. – Η ομοφροσύνη δημιουργεί αγάπη.
37. «Λήθη τών ιδίων κακών θρασύτητα γεννά», Απ. 196. – Όποιος ξεχνά τις δικές του κακές πράξεις, αποθρασύνεται.
38. «Οικήιον (=οικείον) ελευθερίης (=ελευθερίας) παρρησίη (=παρρησία)», Απ. 226. – Γνώρισμα της ελευθερίας είναι η ελευθεροστομία.
39. «Ουκ αν εκώλυον οι νόμοι ζην έκαστον κατ’ ιδίην (=ιδίαν) εξουσίην (=εξουσίαν), ει μή έτερος έτερον ελυμαίνετο», Απ. 245. – Δεν θα εμπόδιζαν οι νόμοι να ζει ο καθένας όπως θα μπορούσε, αν ο ένας δεν θα έβλαπτε τον άλλον.
40. «Ο νόμος βούλεται μεν ευεργετείν βίον ανθρώπων, δύναται δε, όταν αυτοί βούλωνται πάσχειν εύ• τοίσι (=τοις) γαρ πειθομένοισι (=ποιθομένοις) την ιδίην (=ιδίαν) αρετήν ενδείκνυται», Απ. 248. – Ο νόμος θέλει να παρέχει ευεργεσίες στην ανθρώπινη ζωή, αλλά μπορεί (να κάνει αυτό), όταν οι ίδιοι οι άνθρωποι έχουν τη θέληση να δεχθούν ευεργεσίες. Γιατί ο νόμος δείχνει την αγαθοποιό δύναμή του (μονάχα) σε αυτούς που υπακούουν (σε αυτόν).

41. «Από ομονοίης (=ομονοίας) τα μεγάλα έργα, και ταις πόλεσι τους πολέμους δυνατόν κατεργάζεσθαι, άλλως δ’ ού», Απ. 250. – Με την ομόνοια κατορθώνονται τα μεγάλα έργα• (με αυτή) μπορούν οι πόλεις να αντιμετωπίζουν τους πολέμους• χωρίς αυτή δεν μπορούν (να τους αντιμετωπίσουν).
42. «Τα κατά την πόλιν χρεών (εστί) των λοιπών μέγιστον ηγείσθαι (τινά), όκως (=όπως) άξεται (αυτά) εύ, μήτε φιλονικέοντα (=φιλονικούντα) παρά το επιεικές μήτε ισχύν εαυτώ περιτιθέμενον παρά το χρηστόν το του ξυνού (=κοινού)», Απ. 252α΄. – Τις δημόσιες υποθέσεις έχει κανείς χρέος να τις θεωρεί σπουδαιότερες από όλες τις άλλες, για να προχωρούν αυτές καλά. Δεν πρέπει να έχει κανείς παράλογες φιλοδοξίες ούτε να συγκεντρώνει στο πρόσωπό του μεγάλη δύναμη σε βάρος του κοινού συμφέροντος.
43. «Πόλις γάρ εύ αγομένη μεγίστη όρθωσις εστί και εν τούτω πάντα ένι (=ένεστι), και τούτου σωζομένου πάντα σώζεται, και τούτου διαφθειρομένου τα πάντα διαφθείρεται», Απ. 252β΄. – Όταν μια πόλη κυβερνάται καλά, αυτό αποτελεί την πιο μεγάλη ευτυχία, και μέσα του υπάρχουν τα πάντα. Όταν αυτή η διακυβέρνηση διασφαλίζεται, τα πάντα εξασφαλίζονται, ενώ όταν αυτή χάνεται, τα πάντα καταστρέφονται.
44. «Οι κακοί, ιόντες ες τας τιμάς, οκόσω (=οπόσω) άν μάλλον ανάξιοι εόντες (=όντες) ίωσι, τοσούτω μάλλον ανακηδέες (=ανακηδείς) γίγνονται και αφροσύνης και θράσεος (=θράσους) πίμπλανται», Απ. 254. – Οι κακοί πολίτες, όταν παίρνουν αξιώματα, όσο πιο ανάξιοι γι’ αυτά είναι, τόσο πιο αδιάφοροι δείχνονται και γεμίζουν με απερισκεψία και θρασύτητα.
45. «Των ημαρτημένων άνθρωποι μεμνέαται (=μέμνηνται) μάλλον ή των εύ πεποιημένων», Απ. 265. – Μερικοί άνθρωποι θυμούνται περισσότερο τα λάθη παρά τις ευεργεσίες (τών άλλων).
46. «Φυσει το άρχειν οικήιον (=οικείον) τω κρέσσονι (=τω κρείττονι ή κρείσσο-νι)», Απ. 267. – Από τη φύση της η εξουσία προσιδιάζει στον ικανότερο (στον καλύτερο).
47. «Τόλμα (=τόλμη) πρήξιος (=πράξεως) αρχή, τύχη δε τέλεος (=τέλους) κυρίη (=κυρία)», Απ. 269. – Η τόλμη είναι η αρχή κάθε ενέργειας• η έκβασή της όμως καθορίζεται από την τύχη.
48. «Λόγος έργου σκιή (=σκιά)», Βίοι Φιλοσόφων Διογένους Λαερτίου, Θ΄, 7, 37. – Ο λόγος είναι η σκιά (μόνο) τής πράξης.
49. «Το αεί μέλλειν ατελέας (=ατελείς) ποιέει (ποιεί) τας πρήξιας (=πράξεις)», Ανθολόγιον Στοβαίου ΚΘ΄, 67. – Οι συνεχείς αναβολές αφήνουν ανολοκλήρωτες τις πράξεις μας.
50. «Στάσις εμφύλιος ες εκάτερα κακόν• και γαρ νικέουσι (=νικούσι• δοτική με-τοχής) και ησσωμένοισιν (=ηττωμένοις ή ησσωμένοις) ομοίη (=ομοία) φθορή (=φθορά)», Ανθολόγιον Στοβαίου, ΜΓ΄, 34. – Η εμφύλια διαμάχη φέρνει δεινά και στα δύο μέρη• πράγματι, η ζημιά είναι ίδια και για τους νικητές και για τους νικημένους.
51. «Κρέσσον (=κρείττον ή κρείσσον) άρχεσθαι τοίσι (=τοις) ανοήτοισιν (=ανοήτοις) ή άρχειν», Ανθολόγιον Στοβαίου, ΜΔ΄, 14. – Είναι καλύτερα για τους ανοήτους να κυβερνώνται παρά να κυβερνούν.
52. «Τω δοκέειν (=δοκείν) κατατίθεσθαι και μή πλέω (=πλείω, πλείονα) προσάπτεσθαι των δυνατών», Ανθολόγιον Στοβαίου, ΡΓ΄, 25. – Να περιορίζεσαι σε αυτό που νομίζεις (ότι μπορείς να πετύχεις) και να μην καταπιάνεσαι με πράγματα ανώτερα των δυνατοτήτων σου.

Δυστυχώς, μόνο αποσπάσματα μας έχουν σωθεί από το γραπτό έργο τού Δημόκριτου, όπως και από εκείνο και των άλλων «Προσωκρατικών Φιλοσόφων». Τα αποσπάσματα, που παραθέτω σε κείμενο Αρχαίο και σε δική μου μετάφραση, είναι παρμένα από το «Λεξικόν τής Προσωκρατικής Φιλοσοφίας», έκδοση της Ακαδημίας Αθηνών (1994, σελ. 1-427).

Η μνημειώδης αυτή έκδοση πραγματοποιήθηκε με την πολύχρονη εργασία ειδικών ερευνητών υπό την εποπτεία τών Ακαδημαϊκών Ιω. Θεοδωρακόπουλου, Ε. Παπανούτσου, Κων. Τρυπάνη και Κων. Δεσποτόπουλου. Περιλαμβάνει σε αλφαβητισμένα λήμματα όλα τα αποσπάσματα (fragmenta) 24 Προσωκρατικών Φιλοσόφων, από τους οποίους στο ευρύ κοινό γνωστοί είναι οι εξής: Θαλής, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης, Ηράκλειτος, Παρμενίδης, Ζήνων ο Ελεάτης, Αναξαγόρας και Πυθαγόρας.

http://antikleidi.com/2015/12/09/52democritus/