Κυριακή 7 Νοεμβρίου 2010

ΟΙ ΑΙΣΥΜΝΗΤΕΣ Του Τηλέμαχου Τσελεπίδη

Οι αρχαίοι μας πρόγονοι, σε δημοκρατικό καθεστώς, όταν η πόλη (κράτος) κινδύνευε από εξωτερικούς εχθρούς, από εσωτερικές ταραχές και είχε ανυπέρβλητα οικονομικά αδιέξοδα, όταν δοκιμάζονταν από πολιτική διχοστασία κι αστάθεια, όταν οι κοινωνικές συγκρούσεις, η αναρχία και οι αντιξοότητες δημιουργούσαν μείζον πρόβλημα στις αντοχές της κοινωνίας και της δημοκρατίας, τότε ο δήμος, η εθνική αντιπροσωπεία του τόπου, ενεργώντας ως συνείδηση του έθνους και θέλοντας να προστατεύσουν τα συμφέροντα του κοινωνικού συνόλου, καλούσαν μέσα από το λαό τον ικανότερο, τον άριστο εκ των ηγετικών ανδρών της επικράτειας και του παραχωρούσε όλες τις θεσμικές πολιτικές, νομοθετικές και δικαστικές εξουσίες. Τον καθιστούσαν απόλυτο μονάρχη, κυρίαρχο άρχοντα, για να οδηγήσει την χώρα στην ομαλότητα, την πρόοδο, την ευημερία και στην πραγματική δημοκρατία.

Αυτό βέβαια υπήρξε για τον ελληνισμό, ένα διαχρονικά πρόβλημα από αρχαιοτάτων χρόνων κι άλλωστε είναι κι επίκαιρο στην εποχή μας, όπου υπάρχουν πλήθος κοινωνικά, οικονομικά κι εθνικά αδιέξοδα και με το ένα τέταρτο του ελληνικού λαού στα όρια της φτώχειας. Μια κατάντια όχι τυχαία, αλλά έχει αίτιό της την ανικανότητα των πολιτικών κομμάτων τα οποία δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν εθνικά, οικονομικά και κοινωνικά θέματα και προβλήματα εθνικής ασφαλείας. Η ανασφάλεια του πολίτη έφτασε στο απροχώρητο. Κινδυνεύει η ζωή του μέρα μεσημέρι και μέσα στο σπίτι του από ένοπλους παράνομους οι οποίοι κατέκλυσαν τη χώρα, ξένοι και ντόπιοι, και οι οποίοι απόχτησαν περισσότερα δικαιώματα κι από τα θύματά τους!...

Η αξιοπρέπεια και το φιλότιμο του έλληνα πετάχτηκαν στα σκουπίδια. Όλος ο πολιτικός κόσμος, στα μάτια των πολιτών, φαίνεται αναξιόπιστος και η εξαχρείωση του δημόσιου τομέα πνίγει θανάσιμα την ανάπτυξη. Τα νοικοκυριά είναι βουτηγμένα στα χρέη. Εκατόν είκοσι χιλιάδες στεγαστικά δάνεια είναι ληξιπρόθεσμα κι απαιτητά και 400.000 νοικοκυριά, με χρέη στις τράπεζες, έφτασαν στο κόκκινο. Οι μισθοί πείνας και η χλιδή των προνομιούχων παραγόντων και πολιτικών προκαλούν τη νοημοσύνη κάθε λογικού πολίτη. Ποιος θα μας βγάλει από το αδιέξοδο;

Το πρόσωπο του αισυμνήτη βέβαια έπρεπε να ήταν ανεπίληπτο. Ο ηγέτης που θα αναλάμβανε τέτοιες ευθύνες έπρεπε να είχε πολλαπλές ικανότητες και απόλυτη κοινωνική αποδοχή και καταξίωση. Να είχε βαθιά πνευματικότητα κι αναγνωρισμένο ηθικό και κοινωνικό κύρος, ακέραιο χαρακτήρα, αλλά και η προσωπικότητά του να ενέπνεε βεβαιότητα ότι δεν θα εκμεταλλεύονταν την ευκαιρία για να γίνει δικτάτορας στον τόπο του εις το διηνεκές. Αμέσως μετά την δρομολόγηση των μέτρων και αποφάσεων και την ομαλοποίηση των πραγμάτων ο αισυμνήτης είχε υποχρέωση να επαναφέρει τη χώρα σε Δημοκρατική διακυβέρνηση παραδίδοντας τις εξουσίες σε εκλεγμένους πολιτικούς. Οι αισυμνήτες πάντα λογοδοτούσαν στο λαό και δεν ήταν ασύδοτοι. Και προ πάντων η εξουσία τους διαρκούσε όσο το πρόβλημα δεν είχε επιλυθεί. Η αναστολή του πολιτεύματος και οι έκτακτες εξουσίες τις οποίες τους ανέθεταν ήταν άλλωστε μια προσωρινή κατάσταση.

Βέβαια τα μέτρα που θα έπαιρναν θα ήταν αυστηρά, σκληρά και αντιδημοτικά, αλλά προς τη σωστή κατεύθυνση. Πολλές φορές μάλιστα ήταν δικτατορικά, αλλά κι αναπόφευκτα. Και ήταν πολύ φυσικό να δημιουργείται, για τους αισυμνήτες, κλίμα δυσφορίας και δυσανασχέτησης του λαού. Τέτοιες αποστολές, όμως, απαιτούσαν θυσίες αμφίπλευρες.

Όμως η αισυμνητεία, εν τέλει, ήτοι η αιρετή τυραννία3 ήταν ένας δημοκρατικός θεσμός. Ένας θεσμός πολύ καθοριστικός για τις τύχες ενός τόπου. Γι΄ αυτό και προϋπόθετε την τόλμη ευαίσθητων ευπατρίδων του δήμου, αλλά και την επιλογή έμπειρων ηγετών. Ηγέτες με γνώσεις εντός κι εκτός της χώρας, με βίο ανεπίληπτο και μια προσωπικότητα επιβλητική έως μυθική. Ήταν άκρως αυστηρή η επιλογή του αισυμνήτη ως αιρετού τυράννου.

Το γεγονός ότι υπήρξαν καλές επιλογές και από τις οποίες αναδείχτηκαν επιτυχημένοι ηγέτες αισυμνήτες, που όμως δεν αναφέρονται από την ιστορία, είναι μια πικρή αλήθεια. Γιατί από κακεντρέχεια των πολιτικών δεν τονίστηκε όσο θα έπρεπε ο πατριωτισμός, η δημοκρατικότητα και η υπευθυνότητα των ανδρών εκείνων του δήμου οι οποίοι πήραν το ρίσκο της επιλογής για το συμφέρον της πατρίδας. Και βέβαια μια τέτοια ιστορική απόφαση, ούτε ως πολύ σοβαρό γεγονός αναφέρεται, ούτε και το ευτυχές αποτέλεσμα για το πόσο μεγάλη ωφελιμότητα προέκυψε για τις πόλεις εκείνες οι οποίες κυβερνήθηκαν από αισυμνήτες. Και αυτή η σιωπή αδικεί πραγματικά τον ιστορικό θεσμό και την αντικειμενική αλήθεια.

Ο φιλόσοφος Αναξιμένης ο Μιλήσιος, γιος του Ευρυστράτου και μαθητής του Αναξίμανδρου, τον 6ο αιώνα π.Χ. γράφει στον Πυθαγόρα, ο οποίος είχε μεταναστεύσει στη Σικελία, ότι στην πατρίδα του τώρα απόλυτος άρχοντας είναι πια ο αισυμνήτης Ιστιαίος2.

Στους αισυμνήτες αναφέρονται ο Αριστοτέλης, ο Θεόφραστος, ο Διογένης ο Λαέρτιος, ο Απολλώνιος ο Ρόδιος, ο Διονύσιος ο Αλικαρνασεύς, ο Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος, ο Ησύχιος, ο Όμηρος, ο Πλούταρχος3, ο Παυσανίας4, και άλλοι.

Από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας αισυμνήτες αναγορεύτηκαν ο Πιττακός ο Μυτιληναίος (640-570 π.Χ.), ο σοφός νομοθέτης Σόλων (635-559 π.Χ.) ο Αθηναίος, ποιητής και πολιτικός. Ο Βίας ο Πριηνεύς (6ος αιώνας), ο Περίανδρος ο Κορίνθιος (668-584 π.Χ.) ο οποίος τελικά παρέμεινε κι ως πραγματικός τύραννος για 44 χρόνια, αλλά κι άλλοι. Αναφέρουμε τυχαία τον τύραννο των Συρακουσών Διονύσιο, τον Τυννώνδα στην Εύβοια, τον Επιμένη στη Μίλητο, τον Χαιρήμωνα στην Απολλωνία, το Φοιβία στη Σάμο και το Λυκούργο Λογοθέτη, που το 1821 αναδεικνύεται από τη βουλή και το δήμο της Σάμου ως αισυμνήτης της νήσου με υπερεξουσίες.

Περιορισμένες εξουσίες αισυμνήτη έδωσαν οι Λοκροί της Ιταλίας στον νομομαθή Ζάλευκο ο οποίος κατασκεύασε το νομοθετικό πλαίσιο της πόλης, όπως και στον Χάρωνδα στην Κατάνη της Σικελίας τον 7ο αιώνα π.Χ.

Οι πολίτες της Μυτιλήνης εμπιστεύτηκαν την εξουσία στο σοφό Πιττακό (650-570 π.Χ.), γιο του θρακιώτη Υγραδίου, για δέκα χρόνια, από το 590-580 π.Χ. Ο μεγάλος σοφός κυβέρνησε τη Λέσβο δίκαια και αξιοκρατικά, «μετά χρηστότητος και συνέσεως σπανίας»3. Παρέδωσε δε τη χώρα στους πολιτικούς όταν κατοχυρώθηκε το δημοκρατικό πολίτευμα με νόμους που πρώτα εξυπηρετούσαν το δημόσιο συμφέρον και μετά την κοινωνική ευνομία και γαλήνη. Ήταν άψογος από κάθε άποψη. Αυτός είπε ότι η διαχείριση της εξουσίας αποδεικνύει το ποιόν του ανθρώπου. Και μάλιστα, όταν η διακυβέρνηση γίνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα ο χρόνος φθείρει τον κυβερνήτη.

Όταν έφεραν κάποτε μπροστά στον Πιττακό τον Αλκαίο, τον δολοφόνο του γιου του, και ο γιος του Τυρραίου έδειξε μπροστά του ειλικρινή μεταμέλεια και ζήτησε συγνώμη, ο μεγαλόψυχος «τύραννος» και πατέρας άφησε ελεύθερο τον εγκληματία λέγοντας του. «Η συγνώμη σου είναι ανώτερη από την εκδίκησή μου».

Ο Σόλωνας ο Αθηναίος (639-559 π.Χ.) κλήθηκε από την Εκκλησία του Δήμου το 594 να θεραπεύσει τις κακοδαιμονίες της Αθηναϊκής κοινωνίας, την κοινωνική αδικία, τις φιλονικίες μεταξύ των τάξεων, τις έριδες και διχοστασίες των πολιτικών, τη δημιουργία νέων θεσμών και την επιβολή των νόμων, την ειρήνευση της χώρας και την κατοχύρωση και στήριξη της δημοκρατίας. Κι έτσι ο σοφός που διακήρυττε ότι «η ισότητα δεν προκαλεί πόλεμο» αναδείχτηκε δημοκρατικά ως τύραννος των Αθηναίων και με την «σεισάχθεια» του (αποτίναξη των βαρών) λύτρωσε τους πολίτες από τα χρέη προς τους δανειστές τοκογλύφους τους κι έφερε την ισορροπία ανάμεσα σε φτωχούς και πλουσίους. Ίδρυσε την Εκκλησία του Δήμου, τη Βουλή των Τετρακοσίων, καθόρισε τον αριθμό των Εννέα Αρχόντων οι οποίοι διοικούν την πόλη, την Ηλιαία των 6.000 δικαστών, έβαλε τις βάσεις στο ιδιωτικό και το ποινικό δίκαιο, και άλλα νομοθετικά μέτρα με τα οποία κατοχύρωσε τη δημοκρατία, στην πράξη, στην Αθήνα.

Τον ωραίο όμως αυτό θεσμό, της αισυμνητείας, καταξίωσαν κι ανέδειξαν οι Ρωμαίοι, οι οποίοι βλέποντας την ωφελιμότητα του θεσμού για το έθνος τους, καθιέρωσαν τους απόλυτους μονάρχες στη διακυβέρνηση της χώρας, τους λεγόμενους ρωμαίους αυτοκράτορες. Η διαφορά είναι ότι οι μεν έλληνες αισυμνήτες είχαν αρμοδιότητα και στην παραγωγή και την ψήφιση νόμων οι δε ρωμαίοι αυτοκράτορες στερούνταν την αρμοδιότητα της νομοθετικής εξουσίας. Όπως και να έχει όμως το πράγμα, και η μια και η άλλη εξουσία αισυμνητεία, ανεξαρτήτως χρονοδιαγράμματος, θεωρούνταν νόμιμη άσκηση δημοσίου δικαίου και από τους έλληνες και από τους ρωμαίους κι όχι μια αυθαίρετη κατάσταση περιόδου δικτατορίας. Όμως το είδος αυτό της εξουσίας δεν συνιστούσε και πολίτευμα.

Ειδικότερα, έξαρση αισυμνητείας παρατηρήθηκε μετά την περίοδο παρακμής του έπους και την εμφάνιση της λυρικής ποίησης με εκπροσώπους τότε τους, Αρχίλοχο, Τυρταίο, Σόλωνα, Θεόγνι, Αρίωνα, Τέρπανδρο, Άλκμαν, Στησίχωρο, Πράξιλλο, Τελέσιλα, Φωκυλίδη, Μίμνερμο, Σαπφώ, κλπ, οι οποίοι και κατέγραψαν μέσα στα έργα τους εμπειρίες ιστορικών γεγονότων του καιρού τους. Την ίδια εποχή η κυριαρχία του Περσικού κράτους ήταν καταλυτική και οι έλληνες διανοούμενοι αναζητούσαν και διερευνούσαν τους γύρω λαούς και τα έθνη. Ο Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος (610-547 π.Χ.) σχεδίαζε γεωγραφικούς χάρτες του κόσμου, ο συμπατριώτης του ο Εκαταίος (545-475 π.Χ.) κατέγραφε ιστορία τον οποίο κι ακολούθησαν ο Ακουσίλαος ο Αργείος, ο Φερεκύδης ο Αθηναίος, ο Ηρόδοτος ο Αλικαρνασσεύς, ο Θουκυδίδης, κλπ.













Βιβλιογραφία

1. Νικόλαος Ζαΐρης: Ποιος ο τελευταίος Έλλην αισυμνήτης; Περιοδικό Ελληνόραμα φύλλο 19 σελ.101-105

2. Διογένης Λαέρτιος τόμος 1ος βιβλίο Β΄ κεφαλ. 6 σελ. 74 εκδόσεις Γεωργιάδη

3. Γ. Ν. Φιλάρετος: Αισυμνητεία, αισυμνήτης Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη τόμος 1ος σελ.570

4. Αριστοτέλης: Πολιτικά Γ΄9, 5 και Δ΄ 8, 2

5. Θεόφραστος: «Εν τοις περί βασιλείας» και «Αποσπάσματα»

6. Διονύσιος Αλικαρνασσεύς: «Ρωμαϊκαί αρχαιότητες» Ε΄ 73, 3, 74

7. Ε. Π. Φωτιάδης: Εγκυκλοπαίδεια Ηλίου τόμος 2ος σελ. 22-23

8. Παυσανίας: Αχαϊκά 20, 1

9. «Η Ατλαντίδα» http:www.atlanteans.gr/Biografies.htm

10.Δημήτρης Ν. Λύρας: Η πρώιμη Ελληνική ιστοριογραφία μέχρι τον Ησίοδο περιοδικό Αγωγή φύλλο 72/2008 σελ-57-64

11. Όμηρος: Οδύσσεια εκδόσεις Ντιαγκοστίνι 2005 τόμος α΄ μετάφραση Ν. Νικολίτση (θ 256-259)


Του Τηλέμαχου Τσελεπίδη

Σάββατο 6 Νοεμβρίου 2010

Οστρακισμός

Οστρακισμός ή εξοστρακισμός ήταν μία διαδικασία ψηφοφορίας με την οποία αποφασιζόταν ελεύθερα, άνευ δίκης, η υποχρεωτική εξορία ή όχι ενός ατόμου που κρινόταν επικίνδυνο για την πόλη. Ο οστρακισμός εφαρμοζόταν στην αρχαία Αθήνα, από όπου τον πήραν και οι άλλες πόλεις με δημοκρατικό πολίτευμα.

Στην εισαγωγή του μέτρου αυτού εναντίον των επίδοξων τυράννων συνέτεινε ο φόβος των Αθηναίων για την εγκαθίδρυση τυραννίδας και για το λόγο αυτό αρκετές φορές εξορίστηκαν πολίτες που είχαν αποκτήσει μεγάλη δημοτικότητα και πολιτική δύναμη, τις οποίες θεωρήθηκε ότι θα τις χρησιμοποιούσαν κατά των συμφερόντων του δήμου. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη (Aθηναίων πολιτεία 22.4) ο νόμος καθιερώθηκε από τον Κλεισθένη το 508/7 π.Χ.
Η Εκκλησία του δήμου στην έκτη πρυτανεία συζητούσε, εάν έπρεπε το χρόνο εκείνο, να εφαρμοσθεί ή όχι οστρακισμός. Στην περίπτωση που ψήφιζε υπέρ, τότε στην όγδοη πρυτανεία κάθε πολίτης έγραφε σε ένα όστρακο, δηλαδή σε ένα θραύσμα αγγείου, το όνομα του Αθηναίου που ήθελε να τιμωρηθεί. Για να εφαρμοστεί ο οστρακισμός σύμφωνα με ορισμένους μελετητές έπρεπε η Εκκλησία να συγκεντρώσει έξι χιλιάδες πολίτες, οπότε εξοριζόταν εκείνος το όνομα του οποίου ήταν γραμμένο στα περισσότερα όστρακα ή σύμφωνα με άλλους έπρεπε να μαζευτούν έξι χιλιάδες όστρακα που θα καταδίκαζαν τον ίδιο Αθηναίο.

Ο οστρακισμός γινόταν ως εξής: έφραζαν την Αγορά και δημιουργούσαν έτσι έναν περίβολο, που τον διαιρούσαν σε 10 τμήματα, με κοινή είσοδο. Σε αυτά εισερχόταν κάθε πολίτης, ανάλογα με τη φυλή που ανήκε και άφηνε ένα όστρακο (θραύσμα πήλινου αγγείου), όπου είχε γράψει το όνομα του πολίτη του οποίου την εξορία επιθυμούσε. Για να εξοριστεί κάποιος έπρεπε το όνομά του να βρεθεί σε περισσότερα από 6.000 όστρακα. Ο πολίτης που καταδικαζόταν είχε διορία δέκα ημερών για να τακτοποιήσει τις προσωπικές του υποθέσεις. Αρχικά, η εξορία διαρκούσε δέκα χρόνια αλλά αργότερα μειώθηκε σε πέντε.
Μετά, μπορούσε να επιστρέψει στην Αθήνα. Στο διάστημα της εξορίας του δεν έχανε ούτε την ιδιότητα του πολίτη ούτε την περιουσία του.

Ο οστρακισμός θεσπίστηκε αρχικά ως ένα μέσο προστασίας του δημοκρατικού πολιτεύματος. Αργότερα όμως,ο θεσμός αυτός έχασε βαθμιαία τη σημασία του, διότι χρησιμοποιήθηκε από τις διάφορες παρατάξεις σαν τρόπος απαλλαγής και εξόντωσης πολιτικών αντιπάλων.

Οι Αθηναίοι που είναι γνωστό ότι εξοστρακίστηκαν είναι οι ακόλουθοι (κατά χρονική σειρά):
487 π.Χ. − Ίππαρχος του Χάρμου, συγγενής του Πεισίστρατου
486 π.Χ. – Μεγακλής του Ιπποκράτη, ανιψιός του Κλεισθένη. Ο Μεγακλής εξοστρακίστηκε δύο φορές σύμφωνα με τον Λυσία.
485 π.Χ. — Καλλίξενος, ανιψιός του Κλεισθένη και αρχηγός των Αλκμαιωνιδών εκείνο το διάστημα (οι πληροφορίες για τον Καλλίξενο είναι αβέβαιες).
484 π.Χ. — Ξάνθιππος του Αρίφρονα, πατέρας του Περικλή
482 π.Χ. — Αριστείδης του Λυσιμάχου.
471 π.Χ. — Θεμιστοκλής του Νεοκλέους (το 471 π.Χ. ή νωρίτερα)
461 π.Χ. — Κίμων του Μιλτιάδη
460 π.Χ. — Αλκιβιάδης του Κλεινία, παππούς του Αλκιβιάδη του Πελοποννησιακού Πολέμου.
457 π.Χ. — Μένων του Μενεκλίδη (αβέβαιο)
442 π.Χ. — Θουκυδίδης του Μιλησία (δεν πρόκειται για τον ιστορικό Θουκυδίδη)
Δεκαετία του 440 π.Χ. — Καλλίας του Διδύμου (αβέβαιο)
Δεκαετία του 440 π.Χ. — Δάμων του Δαμονίδη (αβέβαιο)
416 π.Χ. — Υπέρβολος του Αντιφάνη

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ “Πολιτικά", βιβλίο Ε”

"... Ο πόθος για την απόκτηση πλούτου και πολιτικών αξιωμάτων μπορεί να εξεγείρει τη διχόνοια μεταξύ των πολιτών, αλλά όχι χάριν των εαυτών τους, αλλά γιατί βλέπουν άλλους να απολαμβάνουν αυτά, άλλους μεν δίκαια, άλλους δε άδικα. Εκτός από αυτά, άλλα αίτια είναι η αλαζονεία, ο φόβος, η υπεροχή, η περιφρόνηση, η δυσανάλογη αύξηση ενός κόμματος. Από άλλη δε άποψη, σαν αίτια επαναστάσεων μπορούν να θεωρηθούν η εριθεία [πράξη πολιτικάντη που κολακεύει τους πάντες, για να φθάσει στο σκοπό του], η αμέλεια των πολιτών, τα ασήμαντα ζητήματα και η ανομοιογένεια των πολιτών. Από αυτά, η αλαζονεία και η επιδίωξη του κέρδους, είναι σχεδόν αυτονόητο που δύναμη έχουν και ποια αιτία γίνονται για στάσεις. Γιατί, όταν οι έχοντες τα πολιτικά αξιώματα είναι αλαζόνες και πλεονέκτες, οι πολίτες επεναστατούν και εναντίον τους και εναντίον του πολιτεύματος, από το οποίο πηγάζει η εξουσία τέτοιων αρχόντων, η δε πλεονεξία τους ικανοποιείται, άλλοτε από τον ιδιωτικό πλούτο, άλλοτε δε από το δημόσιο πλούτο. Είναι ευνόητο πόση σημασία έχουν και οι πολιτικές τιμές, και πως γίνονται αίτια στάσης. Γιατί οι πολίτες επαναστατούν κι όταν οι ίδιοι στερούνται τέτοιων αξιωμάτων, αλλά κι όταν βλέπουν άλλους να αποκτούν τέτοια αξιώματα. Και τα αξιώματα δίδονται άδικα μεν όταν, ή οι μη έχοντες αξία τα παίρνουν, ή αυτοί που την έχουν, δεν τα παίρνουν. Δίκαια δε όταν δίδονται τα αξιώματα ανάλογα με την αξία καθενός. Η υπεροχή είναι, επίσης, αιτία στάσεων, όταν η επιρροή ενός ατόμου είτε περισσοτέρων, είναι μεγαλύτερη κι από ολόκληρη την πόλη και από αυτό ακόμη το πολίτευμα. Συνήθως εξ αυτών γεννιώνται καταπιεστικές μοναρχίες ή ολιγαρχίες. Και γι αυτό ακριβώς το λόγο συνηθίζουν, σε μερικά μέρη όπως στο Άργος και στην Αθήνα, να εξοστρακίζουν. Αν και είναι προτιμότερο να προσέχουν εξ αρχής μήπως υπάρξουν τέτοιοι πολίτες που να υπερέχουν τόσο πολύ, παρά να τους αφήσουν να γίνουν [δημιουργηθούν] τέτοιοι και, κατόπιν, να φροντίζουν για τη θεραπεία του κακού."

"...δια κερδος γαρ και δια τιμην και παροξυνονται προς αλληλους ουχ ινα κτησωνται σφισιν αυτοις, ωσπερ ειρηται προτερον, αλλ΄ ετερους ορωντες τους μεν δικαιως τους δε αδικως πλεονεκτουντας τουτων. Ετι δια υβριν, δια φοβον, δια υπεροχην, δια καταφρονησιν, δια την αυξησιν την παρα το αναλογον. Ετι δε αλλον τροπον δι΄ εριθειαν, δι΄ ολιγοωριαν, δια μικρότητα, δια ανομοιοτητα. Τουτων δε υβρις μεν και κλερδος τινα εχουσι δυναμιν και πως αιτια, σχεδον εστι φανερον. Υβριζοντων τε γαρ των εν ταις αρχαις και πλεονεκτουντων στασιαζουσι και προς αλληλους και προς τας πολιτειας τας διδουσας την εξουσιαν, η δε πλεονεξια γινεται οτε μεν απο των ιδιων οτε δε απο των κοινων. Δηλον δε και η τιμη, και τι δυναται και πως αιτια στασεως. Και γαρ αυτοι ατιμαζομενοι και αλλους ορωντες τιμωμενους στασιαζουσιν. Ταυτα δε αδικως μεν γινεται οταν παρα την αξιαν ή τιμωνται τινες ή ατιμαζωνται, δικαιως δε οταν κατα την αξιαν. Δι΄ υπεροχην δε, οταν τις η τη δυναμει μειζων [ή εις πλειους] ή κατα την πολιν και την δυναμιν του πολιτευματος. Γινεσθαι γαρ ειωθεν εκ των τοιουτων μοναρχια ή δυναστεία, διο ενιαχου ειωθασιν οστρακιζειν, οιον εν Αργει και Αθηνησιν. Καιτοι βελτιον εξ αρχης οραν οπως μη ενεσονται τοσουτον υπερεχοντες, ή εασαντας γενεσθαι ιασθαι υστερον."

Πέμπτη 28 Οκτωβρίου 2010

Ανάπτυξη αλά Ελληνικά

Έχει γραφτεί από Δημήτριος Ζιαμπάρας
Παρασκευή, 07 Μάιος 2010

Όχι επειδή το λέει το Δ.Ν.Τ., αλλά για να αισθανθούμε εμείς δημιουργικοί. Στην παρούσα κατάσταση στην οποία έχουμε οικονομικά χρεοκοπήσει, πολιτικά αποτύχει και κοινωνικά δυστυχήσει πρέπει να σκεφθούμε τρόπους αναπτυξιακούς που να ταιριάζουν στην ιδιοσυγκρασία μας. Η υιοθέτηση δυτικότροπων αναπτυξιακών μοντέλων απέτυχε μετά από δεκαετίες εθνικών σχεδιαστικών εξορθολογισμών ενός φύσει χαοτικού τρόπου ζωής και οδήγησε σε μια συνεχή σύγκρουση της Κοινωνίας με το Κράτος. Το Εθνικό Κράτος αντί να είναι ένα Ordo Rerum (Τάξη Πραγμάτων), αποδείχθηκε μια κάστα εναλλασσόμενων, απρόσωπων και ανεύθυνων Τυράννων που προσπαθούσαν να ρυθμίσουν εξαντλητικά και τις πιο απίστευτες λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής. Η ελληνική αναπτυξιακή σχεδίαση πρέπει να είναι τοπικού βεληνεκούς και να εκπορεύεται από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους. Έτσι οι διορθωτικές κινήσεις να λαμβάνουν χώρα άμεσα προσδίδοντας τοπική ευελιξία στο πλαίσιο ενός ταχύτατα μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος, αλλά και τα λάθη να πληρώνονται άμεσα προσδίδοντας ωριμότητα στους τοπικούς συντελεστές. Υπάρχουν κάποια κοινά ιστορικά ελληνικά χαρακτηριστικά αναγνωρίσιμα διεθνώς, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν ένα μπούσουλα τοπικής αναπτυξιακής σχεδίασης.

Διεθνώς οι Έλληνες, ως οι κατεξοχήν άνθρωποι της υπαρξιακής σχέσης, είναι γνωστοί για το Beauty of Simplicity, δηλαδή το Κάλλος της Απλότητας. Αυτό είναι απόρροια μιας βαθιάς Ανθρωπιστικής Παιδείας και μιας απέριττης Ουσιαστικής Τέχνης, τα οποία παρέχει ο Ελληνικός τρόπος ζωής μέσα από την παράδοση όχι την εκπαίδευση. Οι Αμερικανοί είναι ειδήμονες στην τεχνοκρατική και επαγγελματική εκπαίδευση (training), απόρροια της εμμονής τους με την Παραγωγικότητα, ενώ οι Έλληνες είναι ειδήμονες στην ανθρωπιστική παιδεία απόρροια της εμμονής της κοινωνίας τους με την ανθρώπινη Πληρότητα. Φοιτητές από όλο τον κόσμο μπορούν να διδαχθούν, ζώντας την Ελληνική κοινωνία και την γλώσσα που μπορεί να περιγράψει το άρρητο, θέματα ανθρωπιστικής Παιδείας, από αρχαιολογία μέχρι ολιστική ιατρική. Οι Αμερικανοί είναι ειδήμονες στην Τέχνη της Διασκέδασης (Show Biz) εξοβελίζοντας με τον τρόπο αυτό την σκέψη του τραγικού ανθρώπινου τέλους, ενώ οι Έλληνες είναι ειδήμονες στην Τέχνη της Ουσίας ελπίζοντας ότι με τον τρόπο αυτό προσεγγίζουν την Αθανασία. Σύμβολα κάθε μορφής και κάθε συλλογικότητας, που παραπέμπουν στην ουσία της κοινής εμπειρίας και των συλλογικών αρχετύπων, μπορούν να σχεδιασθούν στην Ελλάδα, από κοσμήματα μέχρι αρχιτεκτονήματα. Δεν είμαστε ικανοί σε κάθε είδους σχεδίαση, δεν θα φτάσουμε ποτέ την Γερμανική ικανότητα μηχανικής σχεδίασης, ούτε την Αμερικανική ικανότητα επιχειρησιακής σχεδίασης, ούτε όμως και αυτοί θα φτάσουν ποτέ την δική μας αντίληψη της διαφορετικότητας κάθε συλλογικότητας που είμαστε ικανοί να εντοπίσουμε, μια καθαρά ποιητική ικανότητα.

Διεθνώς οι Έλληνες είναι γνωστοί για την εξωστρέφεια του χαρακτήρα τους, επιδεικνύουν μια Γνησιότητα συναισθηματικής εκφραστικότητας. Αυτή η Γνησιότητα μπορεί να αποτελέσει και «σήμα κατατεθέν» προϊόντων που αναζητούνται έντονα σήμερα στις διεθνείς αγορές, από βιολογικές καλλιέργειες μέχρι τουριστικούς προορισμούς. Τα ελληνικά τρόφιμα αναζητούνται μανιωδώς στην Ελλάδα από τους ξενομανείς Έλληνες, τα ελληνικά ταχυφαγεία έχουν υποσκελίσει διατροφικές αλυσίδες απίστευτης οικονομικής δύναμης και τεχνογνωσίας, το Greek Yogurt αποτελεί οδηγό για πολλούς επίδοξους διεθνείς εξαγωγείς. Οι τουριστικοί προορισμοί με τις αντίστοιχες επενδύσεις πρόσβασης, μπορούν κάλλιστα να στοχεύσουν πελάτες ικανούς να εκτιμήσουν την γνήσια ιδιαιτερότητα του περιβάλλοντός μας (φυσικού - ιστορικού), όχι τους μεθυσμένους που μπορούν να πάνε οπουδήποτε. Δεν είμαστε καλοί σε κάθε είδους ποιοτικής διαφοροποίησης προϊόντων και υπηρεσιών, δεν θα φτάσουμε ποτέ την αξιοπιστία ενός Γερμανικού προϊόντος, ούτε το Value for Money ενός απωανατολικού προϊόντος, ούτε όμως και αυτοί θα φτάσουν ποτέ την δική μας αντίληψη για την σχέση του προϊόντος με το περιβάλλον και τον δημιουργό του, την οποία σχέση μπορούμε να ενσωματώσουμε στο προϊόν.

Διεθνώς οι Έλληνες είναι γνωστοί για την Τόλμη του χαρακτήρα τους, είμαστε γνωστοί ταξιδιώτες, έμποροι και πολεμιστές. Δεν είμαστε ικανοί για μεγάλες επιχειρήσεις, διότι εκεί απαιτείται αναλυτική σκέψη, μπορούμε όμως να είμαστε καλοί έμποροι, όπου απαιτείται γρήγορη σκέψη, διορατικότητα ευκαιριών, αίσθηση ολότητας, καρδιά ριψοκίνδυνη, χαρακτηριστικά απαραίτητα σε τομείς που δεν απαιτούνε βαριά βιομηχανική παραγωγή, όπως ακριβώς συμβαίνει στην ναυτιλία. Οι Έλληνες ως πολεμιστές έχουν μια πολύ μακριά παράδοση, ποτέ δεν υπήρξαν ειρηνικός λαός, γι’ αυτό και επιβίωσαν για χιλιετηρίδες. Ανακάλυψαν την Φάλαγγα, τον ιδανικό πολλαπλασιαστή ισχύος της αρχαιότητας και μετέπειτα δίδαξαν και την υπόλοιπη Ευρώπη πως να πολεμά, υπήρξαν για πολλούς αιώνες περιζήτητοι μισθοφόροι μέχρι και τα χρόνια της Οθωμανοκρατίας. Σήμερα θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν αυτή τους την κλίση για επενδύσεις στην Αμυντική Βιομηχανία κάθε είδους και να την πουλήσουν μετέπειτα σε όλα τα πέρατα της γης, όπως επίσης και να εκπαιδεύουν ξένα στρατεύματα πως να πολεμούν ως σύνολο. Δεν είμαστε ικανοί σε κάθε είδους οικονομική δραστηριότητα, δεν θα φτάσουμε ποτέ να εργαζόμαστε με την πειθαρχία και επινοητικότητα των Γερμανών, ούτε με την ηθικότητα και αποτελεσματικότητα των Εβραίων, ούτε όμως και αυτοί θα φτάσουν την διαχρονικότητα και οικουμενικότητα των δικών μας αποτελεσμάτων όταν τα επιτυγχάνουμε.

Παρουσιάζεται η ευκαιρία λόγω της αναπόφευκτης οικονομικής και πολιτικής αναδιάρθρωσης, αλλά και της παρουσίας αλλοδαπών μεταναστών, να επανιδρύσουμε πραγματικά το Ελληνικό Κράτος σε ορθολογιστικές βάσεις ικανοποιώντας συγχρόνως μέσω της αυτοδιοίκησης τον Ελληνικό πατροπαράδοτο χαοτικό τρόπο ζωής. Οι μετανάστες στον τόπο μας θα μας βοηθήσουν να καλύψουμε το σοβαρό δημογραφικό μας πρόβλημα, αλλά και να συμπληρώσουν τα εργατικά χέρια που μας λείπουν από τομείς ανάπτυξης που δεν ανήκουν στην ιδιοσυγκρασία μας. Ο Εθνικός σχεδιασμός πρέπει να ασχολείται με τομείς που από την φύση τους αφορούν όλη την επικράτεια: Ενέργεια (περιλαμβάνει αναπόφευκτα εγκαταστάσεις πυρηνικής ενέργειας και όχι τις αφέλειες περί εναλλακτικών πηγών ενέργειας), Άμυνα (η θωράκιση της χώρας και όχι η αμυντική βιομηχανία), Εξωτερική πολιτική - Πολιτιστική διπλωματία, Χωροταξία – Πολεοδομία κ.λπ.

Από την πτώχευση του 1893 επί Τρικούπη και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, οδηγηθήκαμε στην καταστροφή του 1897 και καταλήξαμε στην Ελλάδα του 1912. Από την πτώχευση του 1932 επί Βενιζέλου και την μετέπειτα οικονομική ανόρθωση με την βοήθεια των Μικρασιατών προσφύγων καταλήξαμε στο Έπος του 1940. Έτσι και τώρα όταν η χώρα επανασυσταθεί θα είναι έτοιμη να εκμεταλλευθεί τις τεράστιες ιστορικές ευκαιρίες που ανοίγονται στην γειτονιά της από μια σειρά γεωπολιτικών κινήσεων που δείχνουν να οδηγούν σε μια αποδυναμωμένη Τουρκία. Βασικές προϋποθέσεις της Ελληνικής οικονομικής και πολιτικής Ανάπτυξης αποτελούν δύο βασικοί άξονες της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: πρώτον μια πραγματικά ενωμένη Ευρώπη την οποία εγγυάται μια Γερμανική επικυριαρχία σεβόμενη την Πολιτιστική Ετερότητα, και δεύτερον μια ισχυρή συμμαχία Ελλάδος - Ισραήλ που θα αποτελέσει τον καταλύτη των εξελίξεων στην γειτονιά μας.

Ο Δημήτρης Ζιαμπάρας είναι Δικηγόρος, ΜΒΑ, DiplEng.

Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2010

Ενόραση


Βλέπω την όμορφη ουσία του ανθρώπου
που κυλά
απ’ τα δάχτυλα στο άγγιγμα
απ’ τα χείλη στο φιλί
απ’ το μυαλό στη σκέψη

και βάφει τα γκρίζα σύννεφα λευκά
τη γλυκιά ώρα της βροχής
κάθε που ξημερώνει φθινόπωρο

όταν η ψυχή μου
σαν άσπρο περιστέρι
ξεκολλά απ’ το παράθυρο
και πετά.

ΚΑΙ ΑΥΤΟ, ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΑ!!!
LINK http://users.panafonet.gr/ampelast/menekroustouspoiites.htm
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΑΠΟΛΑΥΣΕΤΕ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
Ίλιον


Ψάχνοντας
για το χαμένο Ίλιον
τρυπώ τα μάτια μου

κι οι νύμφες
απ’ τις εφτασφράγιστες κόρες μου
δραπετεύοντας
μ’ αμανέδες
μου τουρκεύουν την Τροία.
Δεν είμαστε εμείς...


Δεν είμαστε εμείς
είν’ οι σκιές μας
πάνω σε ξερολιθιές
που άλλοι πέτρα την πέτρα
σώριασαν

κάτω από έναν ξένο ήλιο
που λίγο λίγο με το φως του
μας ξεθωριάζει

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Πληροφορίες

"Οι μεγάλοι άνθρωποι μιλούν για ιδέες. Οι μεσαίοι άνθρωποι μιλούν για γεγονότα. Οι μικροί άνθρωποι μιλούν για τους άλλους."